Tháng Tư – Dòng Chảy Chưa Khép
Tháng Tư, miền Nam dường như vẫn chưa kịp đi hết cuộc đời mình,
thì bỗng dưng đã phải chia tay.
Tháng Tư của một dân tộc kiệt sức. Khi người lính buông súng.
Khi những dòng sông như cạn kiệt, bầu trời thăm thẳm không gợn mây.
Khi một xác người nằm vắt ngang con đường, mọi cái nhìn thản nhiên bước qua, lẽ ra, từ những dấu hiệu ấy, chúng ta đã phải hiểu: mọi chuyện đang đi đến hồi kết.
Chúng ta bước vào chiến tranh để tìm kiếm hòa bình. Nhưng hòa bình, đôi khi, lại đến bằng một kết thúc không ai mong muốn.
Năm ấy, tháng Tư 1975.
Tôi là một người lính trẻ. Cuộc đời phía trước mở ra với bao hy vọng, xanh thẳm như mặt biển. Tôi chưa kịp hiểu hết thế nào là phân chia
Bắc – Nam.
Chỉ biết lá bàng còn non, phượng đã bắt đầu nở đỏ, những thiếu nữ trong tà áo trắng tung bay trước cổng trường, và những bông hoa phượng đỏ rụng xuống báo hiệu một mùa thay đổi.
Rồi tháng Tư vỡ òa. Sài Gòn đổi khác trong một buổi trưa không kịp gọi tên. Những biến động sau đó cuốn theo số phận của biết bao con người.
Nhiều người lính, nhiều gia đình, bước vào một hành trình khác, lặng lẽ, khắc nghiệt, và không hẹn ngày trở lại.
Tôi lần giở lịch sử, tìm một điểm tựa cho ký ức mình. Và tôi đọc về ngày 9 tháng 4 năm 1865, tại Appomattox Court House. Ngày mà tướng Robert E. Lee chấp nhận đầu hàng tướng Ulysses S. Grant, khép lại American Civil War.
Khi rời khỏi nơi ký kết, Lee đã nói với các sĩ quan của mình, đại ý rằng:
“Chiến tranh đã kết thúc. Những người lính hãy trở về nhà và trở thành những công dân tốt.”
Nhìn lại chiến tranh Việt Nam, nơi nghĩa trang Biên Hòa, ngọn lửa của lòng hận thù không hề tằt, nó vẫn cháy âm ỉ. Người cộng sản không bao giờ muốn hòa giải, bởi vì tính kiêu binh cuồng vọng đã ăn sâu vào tâm huyết của những con người cộng sản.
Một lời nói giản dị, của vị tướng Hoa Kỳ đại diện cho bên thắng cuộc. Đã mở ra một con đường: con đường của hòa giải.
Trong những nghĩa trang quân đội tại Hoa Kỳ, người ta khắc những dòng chữ rất lặng:
“They died for their country.”
(Họ đã chết vì đất nước của họ.)
“They have done their duty.”
(Họ đã hoàn thành nhiệm vụ của mình.)
Và có khi chỉ là:
“Here rests in honored glory a soldier known but to God.”
(Nơi đây yên nghỉ, trong vinh quang, một người lính – chỉ có Thượng Đế biết tên.)
Không còn bên thắng, bên thua.
Chỉ còn lại con người, và số phận.
Tháng Tư, tôi bước vào những năm tháng tù đày. Nghe tiếng chim cuốc kêu trong bụi, mà thấy lòng mình quặn thắt. Những mùa lá thay màu trôi qua lặng lẽ. Lá non chạm vai như bàn tay thăm dò của số phận. Cái chết có thể đến bất cứ lúc nào. Nhưng điều còn lại, là sự chịu đựng, và một thứ can đảm không gọi thành tên.
Rồi thời gian trôi qua rất nhanh. Sau những mùa đông dài nơi xứ người,
sự sống lại hồi sinh. Chiến tranh lùi xa, nhưng ký ức thì không. Những mất mát không dễ gọi tên, những đổ vỡ không dễ hàn gắn.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày Sài Gòn đổi tên, con người tưởng đã học được cách tha thứ. Nhưng lịch sử, dường như vẫn chưa chịu khép lại.
Người thắng cuộc, kẻ thua cuộc, cuối cùng rồi cũng đi về cùng một nơi:
sự lặng im của đất.
Tháng Tư vì thế không chỉ là một tháng trong năm. Nó là ký ức.
Là vết cắt. Là một cái tên được gọi lên, không phải để nuôi hận thù,
mà để nhớ rằng tự do, hòa bình, chưa bao giờ là điều tự nhiên có sẵn.
thì bỗng dưng đã phải chia tay.
Tháng Tư của một dân tộc kiệt sức. Khi người lính buông súng.
Khi những dòng sông như cạn kiệt, bầu trời thăm thẳm không gợn mây.
Khi một xác người nằm vắt ngang con đường, mọi cái nhìn thản nhiên bước qua, lẽ ra, từ những dấu hiệu ấy, chúng ta đã phải hiểu: mọi chuyện đang đi đến hồi kết.
Chúng ta bước vào chiến tranh để tìm kiếm hòa bình. Nhưng hòa bình, đôi khi, lại đến bằng một kết thúc không ai mong muốn.
Năm ấy, tháng Tư 1975.
Tôi là một người lính trẻ. Cuộc đời phía trước mở ra với bao hy vọng, xanh thẳm như mặt biển. Tôi chưa kịp hiểu hết thế nào là phân chia
Bắc – Nam.
Chỉ biết lá bàng còn non, phượng đã bắt đầu nở đỏ, những thiếu nữ trong tà áo trắng tung bay trước cổng trường, và những bông hoa phượng đỏ rụng xuống báo hiệu một mùa thay đổi.
Rồi tháng Tư vỡ òa. Sài Gòn đổi khác trong một buổi trưa không kịp gọi tên. Những biến động sau đó cuốn theo số phận của biết bao con người.
Nhiều người lính, nhiều gia đình, bước vào một hành trình khác, lặng lẽ, khắc nghiệt, và không hẹn ngày trở lại.
Tôi lần giở lịch sử, tìm một điểm tựa cho ký ức mình. Và tôi đọc về ngày 9 tháng 4 năm 1865, tại Appomattox Court House. Ngày mà tướng Robert E. Lee chấp nhận đầu hàng tướng Ulysses S. Grant, khép lại American Civil War.
Khi rời khỏi nơi ký kết, Lee đã nói với các sĩ quan của mình, đại ý rằng:
“Chiến tranh đã kết thúc. Những người lính hãy trở về nhà và trở thành những công dân tốt.”
Nhìn lại chiến tranh Việt Nam, nơi nghĩa trang Biên Hòa, ngọn lửa của lòng hận thù không hề tằt, nó vẫn cháy âm ỉ. Người cộng sản không bao giờ muốn hòa giải, bởi vì tính kiêu binh cuồng vọng đã ăn sâu vào tâm huyết của những con người cộng sản.
Một lời nói giản dị, của vị tướng Hoa Kỳ đại diện cho bên thắng cuộc. Đã mở ra một con đường: con đường của hòa giải.
Trong những nghĩa trang quân đội tại Hoa Kỳ, người ta khắc những dòng chữ rất lặng:
“They died for their country.”
(Họ đã chết vì đất nước của họ.)
“They have done their duty.”
(Họ đã hoàn thành nhiệm vụ của mình.)
Và có khi chỉ là:
“Here rests in honored glory a soldier known but to God.”
(Nơi đây yên nghỉ, trong vinh quang, một người lính – chỉ có Thượng Đế biết tên.)
Không còn bên thắng, bên thua.
Chỉ còn lại con người, và số phận.
Tháng Tư, tôi bước vào những năm tháng tù đày. Nghe tiếng chim cuốc kêu trong bụi, mà thấy lòng mình quặn thắt. Những mùa lá thay màu trôi qua lặng lẽ. Lá non chạm vai như bàn tay thăm dò của số phận. Cái chết có thể đến bất cứ lúc nào. Nhưng điều còn lại, là sự chịu đựng, và một thứ can đảm không gọi thành tên.
Rồi thời gian trôi qua rất nhanh. Sau những mùa đông dài nơi xứ người,
sự sống lại hồi sinh. Chiến tranh lùi xa, nhưng ký ức thì không. Những mất mát không dễ gọi tên, những đổ vỡ không dễ hàn gắn.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày Sài Gòn đổi tên, con người tưởng đã học được cách tha thứ. Nhưng lịch sử, dường như vẫn chưa chịu khép lại.
Người thắng cuộc, kẻ thua cuộc, cuối cùng rồi cũng đi về cùng một nơi:
sự lặng im của đất.
Tháng Tư vì thế không chỉ là một tháng trong năm. Nó là ký ức.
Là vết cắt. Là một cái tên được gọi lên, không phải để nuôi hận thù,
mà để nhớ rằng tự do, hòa bình, chưa bao giờ là điều tự nhiên có sẵn.
Chiều Tháng Tư Trên Sông Sài Gòn
Chiều trên sông Sài Gòn gió thổi ngang trời
Tiếng sóng vỗ nghe như lời chưa kịp nói
Anh đứng lặng giữa hai bờ ký ức
Một bờ em… một bờ chiến tranh.
Ngày đó
Cư xá còn đẹp như giấc mơ
chúng mình còn hẹn nhau đầu ngõ
chỉ một buổi chiều thôi
mà tưởng như đời chưa hề rạn vỡ.
Giờ này
gió vẫn thổi
nhưng không còn ai đứng đợi
bóng tối phủ xuống
che mất nửa đời người.
Cây tre vẫn nghiêng mình trong gió
như chuyện xưa chưa chịu rời đi
còn giọng em
đã tan vào khoảng lặng
chỉ còn vang
trong một chiều không có lối quay về.
Tế Luân
Túy bút viết cho thàng Tư
04-23-26
Chiều trên sông Sài Gòn gió thổi ngang trời
Tiếng sóng vỗ nghe như lời chưa kịp nói
Anh đứng lặng giữa hai bờ ký ức
Một bờ em… một bờ chiến tranh.
Ngày đó
Cư xá còn đẹp như giấc mơ
chúng mình còn hẹn nhau đầu ngõ
chỉ một buổi chiều thôi
mà tưởng như đời chưa hề rạn vỡ.
Giờ này
gió vẫn thổi
nhưng không còn ai đứng đợi
bóng tối phủ xuống
che mất nửa đời người.
Cây tre vẫn nghiêng mình trong gió
như chuyện xưa chưa chịu rời đi
còn giọng em
đã tan vào khoảng lặng
chỉ còn vang
trong một chiều không có lối quay về.
Tế Luân
Túy bút viết cho thàng Tư
04-23-26
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét