Ra Mắt Ban Chấp Hành Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ - North California





                             Logo Văn Bút Tây Bắc Hoa Ky - North California



THÀNH LẬP TRUNG TÂM VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI VÙNG TÂY BẮC HOA KỲ

Ngày 9 tháng 7 năm 2026, tại Nhà hàng Di Lặc (San Jose), anh chị em văn hữu, nhà văn, nhà thơ, nhà báo và những người yêu văn học đã có buổi họp mặt nhằm xúc tiến việc tái thành lập Trung tâm Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ.

Mùa hè đã về trên thành phố San Jose. Thỉnh thoảng, những đợt nắng nóng tràn đến như muốn sưởi ấm lại cái se lạnh còn vương vấn của mùa xuân. Hình ảnh ấy khiến tôi liên tưởng đến cuộc hội ngộ hôm nay: một cuộc gặp gỡ của những người còn nặng lòng với văn học, mong muốn cùng nhau hâm nóng lại ngọn lửa Văn Bút tại vùng Tây Bắc California sau một thời gian dài gián đoạn.

Người điều hợp buổi họp là nhà báo Lê Văn Hải, một người nhiều tâm huyết với công tác truyền thông và các sinh hoạt văn hóa của cộng đồng người Việt tại Bắc California. Nhiều năm qua, anh luôn âm thầm đóng góp công sức và thời gian cho các hoạt động văn hóa, văn học và truyền thông của cộng đồng.

Sau lời kêu gọi của một số anh chị em văn hữu trên mạng xã hội, chúng tôi thống nhất tổ chức một buổi họp nhỏ, thân mật. Tôi gọi đây là một buổi họp "bỏ túi", bởi số người tham dự không nhiều và cũng chưa phổ biến rộng rãi. Tuy quy mô khiêm tốn, nhưng đây lại là bước khởi đầu đầy ý nghĩa.

Trước 12 giờ trưa, mọi người đã có mặt đông đủ tại Nhà hàng Di Lặc. Chủ nhà đã khoản đãi anh chị em một bữa cơm chay thật chu đáo và thịnh soạn trong bầu không khí ấm áp, thân tình.

Mở đầu buổi họp, nhà báo Lê Văn Hải giới thiệu từng thành viên tham dự.

Thành phần tham dự gồm có:
Nhà báo Lê Văn Hải
Tiến sĩ Nguyễn Hồng Dũng
Nhà văn Phạm Quang Trình, cựu Chủ tịch Trung ương Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại (nhiệm kỳ 2003–2005), đồng thời là người sáng lập Trung tâm Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ.
Nhà văn Vũ Quang Trân, cựu Tổng Thư ký Trung tâm Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ; từng nhiều lần tham dự các kỳ họp quốc tế của PEN International.
Bác sĩ Phạm Đức Vượng
Văn hữu Phương Hoa
Văn hữu Đỗ Dung
Văn hữu Minh Thúy
Văn hữu Lê Tuấn
Nhạc sĩ Thái Phạm
Nhà báo Lê Diễm

Sau phần trao đổi ý kiến, các thành viên đã thống nhất chủ trương tái thành lập Trung tâm Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ.
Buổi họp đã biểu quyết chọn nhà báo Lê Văn Hải giữ chức Chủ tịch lâm thời.

Các thành viên Ban Chấp hành gồm có:
Tiến sĩ Nguyễn Hồng Dũng
Lê Tuấn
Lê Diễm
Phương Hoa
Bác sĩ Phạm Đức Vượng
Nhạc sĩ Thái Phạm

Việc phân công chức vụ cụ thể sẽ được thống nhất trong phiên họp kế tiếp.

Ngay từ phần mở đầu, tôi đã ví sức nóng của mùa hè như đang hâm nóng lại cái lạnh còn sót lại của mùa xuân. Hình ảnh ấy cũng chính là tâm nguyện của anh chị em chúng tôi hôm nay: cùng nhau khơi lại ngọn lửa Văn Bút tại vùng Tây Bắc Hoa Kỳ.

Thực ra, Trung tâm Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ, với địa bàn hoạt động tại Bắc California, đã từng hiện diện và sinh hoạt rất sôi nổi. Tuy nhiên, vì nhiều nguyên nhân khách quan, trung tâm đã ngưng hoạt động.

Hôm nay, với tấm lòng của những người vẫn còn tha thiết với văn học và văn hóa Việt Nam, chúng tôi nhận thấy đã đến lúc cần khôi phục lại mái nhà chung ấy.

Bắc California, đặc biệt là khu vực San Jose và quận hạt Santa Clara, là nơi có một cộng đồng người Việt đông đảo, quy tụ nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà báo, nghệ sĩ và trí thức. Việc tái thành lập Trung tâm Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ không chỉ nhằm nối kết những người cầm bút trong vùng, mà còn để cùng sát cánh với Trung ương Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại, góp tiếng nói chung với PEN International trong việc bảo vệ quyền tự do sáng tác, phát huy văn học Việt Nam và gìn giữ những giá trị nhân bản.

Đây chỉ là một bản tường trình ngắn ghi lại buổi họp mặt đầu tiên trên con đường tái lập Trung tâm Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ.
Buổi họp kết thúc trong bầu không khí thân tình, đoàn kết và đầy hy vọng về một chặng đường mới phía trước.

Lê Tuấn

Milpitas 7-9-26

Căn cứ theo nội quy và điều lệ của VBVNHN

Điều 9.

Muốn đủ điều kiện hoạt động hợp lệ, một Vùng VBVNHN phải:
    (a) Duy trì tối thiểu mười hai (12) hội viên;
    (b) Có một Ban Đại Diện Vùng được bầu ra theo quy định nơi Điều 8;
    (c) Cộng tác tích cực với Ban Chấp Hành VBVNHN để thực hiện các chương trình và kế hoạch của VBVNHN như một Trung tâm thành viên của Văn Bút Quốc Tế;
    (d) Đóng niên liễm cho Ban Chấp Hành VBVNHN trong ba (3) tháng đầu mỗi năm. Mỗi thành viên đóng niên liễm là $50. Số tiền được chia ra $25 cho Tổng Hội + $25 cho hội nhà.

Điều 4. 
Trung Tâm Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại có 4 thành phần hội viên: hội viên hoạt động, hội viên danh dự, hội viên kết nghĩa, và hội viên ân nhân.

Căn cứ theo bản Điều lệ và Nội quy của VBVNHN Trung Ương. 
Văn Bút Tây Bắc Hoa Kỳ hội đủ điều kiện để thành lập.

LT



Thắp Sáng Ngọn Lửa Văn Bút Tại Thung Lũng Hoa Vàng!


Phương Hoa ghi chép

Thứ Tư vừa qua, giữa bầu không khí ấm áp và chan hòa tình bằng hữu tại Thung Lũng Hoa Vàng (San Jose, California), buổi hội thảo ra mắt Ban Chấp Hành Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại (VBVNHN) Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ, nhiệm kỳ 2027–2029 đã diễn ra vô cùng “bài bản”, trang trọng, và đong đầy cảm xúc!.







Để có được kết quả tuyệt vời ngày hôm nay, đó là cả một hành trình kết nối diệu kỳ của những tâm hồn luôn trăn trở cho dòng văn học Việt nơi hải ngoại.

Mọi chuyện bắt đầu từ những dư âm của Cuộc thi Văn Chương do VBVNHN tổ chức với chủ đề “Vai Trò và Trách Nhiệm của VBVNHN Hải Ngoại”. Ngay khi 3 bài viết được chọn là top trong cuộc thi được công bố, với những ý tưởng góp ý xây dựng rất hữu ích cho tương lai Văn Bút, trong đó có một ý kiến là VBVNHN nên thành lập thêm nhiều Trung Tâm Văn Bút Vùng từ các Tiểu Bang và những quốc gia trên thế giới, nơi nào có cộng đồng người Việt, thì một ngọn lửa cuồng nhiệt như đã được thắp lên. Điều này “đánh thức” trọn vẹn tình yêu văn học, nghệ thuật, và sứ mệnh bảo tồn ngôn ngữ dân tộc trong lòng các văn thi nhạc sĩ vùng Bắc Cali từ Thi Văn Đàn Văn Thơ Lạc Việt (VTLV) chúng tôi.

Nhiệt huyết ấy nhanh chóng lan tỏa qua từng cuộc gọi, từng lời gửi gắm. Văn thi sĩ Lê Tuấn hào hứng ngỏ lời với tôi: “Phương Hoa có nghĩ chúng ta nên thành lập một Trung Tâm Văn Bút Vùng Tây Bắc ở San Jose mình không?” Khi nhận được sự ủng hộ nhiệt thành của tôi, “Quá tốt!” nhưng khiêm tốn từ chối vị trí Chủ tịch vì lý do gia đình, vts Lê Tuấn vẫn khẳng định… chắc nịch, “Nhưng tôi sẵn sàng dốc sức ở bất kỳ vị trí nào để giúp cho TT phát triển!”

Tiếp nối ngọn lửa ấy, Trưởng Ban Biên Tập VTLV Thái Phạm cũng bàn tính trao đổi cùng tôi, và chúng tôi cùng vts Lê Tuấn “gõ cửa tham vấn” Chủ tịch VTLV Lê Văn Hải và Phó Chủ tịch, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Dũng. Thật kỳ diệu, ý tưởng gặp nhau, và các anh đồng ý… cái rụp!









Thế là một “cuộc vận động lịch sử” mở màn! Chị Lê Diễm (Trưởng ban Xã hội VTLV) xăn xái kết nối, trân trọng mời gọi những nhà văn lão thành cùng nhập cuộc. Anh Lê Văn Hải tuyên bố chọn ngày mở một buổi họp. Buổi họp đầu tiên bừng bừng khí thế với sự góp mặt của 14 văn thi sĩ và 3 thân hữu. Thế là Ban Chấp Hành TT VBVTBHK mới đã nhanh chóng được bầu chọn ngay trong sự đồng thuận và tin tưởng tuyệt đối!

Dù bản thân đang là thành viên VB Vùng Đông Bắc (Chủ tịch Hồng Thủy), nhưng nhận lời gửi gắm từ anh Lê Văn Hải và Chủ tịch VBVNHN Cung Thị Lan, tôi vinh hạnh nhận trách nhiệm giúp vận động, liên lạc mời gọi, nhận và hoàn thiện hồ sơ cho các thành viên mới. Đáp lại tấm chân tình ấy là những cái gật đầu đầy tâm huyết! Hầu hết anh chị em là những gương mặt thân thương của Văn Thơ Lạc Việt chúng tôi. Mọi người đều sẵn lòng chung tay vì một con đường chung, đó là giữ gìn hồn Việt nơi hải ngoại.

Hình ảnh đáng ghi nhận có lẽ là Trưởng BBT Thái Phạm, người đã kiên nhẫn bỏ ra biết bao công sức, từ việc tỉ mỉ giúp hoàn thiện những bộ hồ sơ bị thiếu sót, lội ngược thời gian tìm lại từng trang sách cũ, bài viết xưa,, sách và eBook bị thất lạc do hỏng máy coputer... cho đến việc gánh vác thiết lập trang web chính thức của TTVBVTBHK thật đẹp đẽ và trang trọng. Mấy tháng qua, hai người chúng tôi làm việc ngày đêm, ngồi suốt bên máy vi tính, gọi qua gọi lại bất kể giờ giấc, cố gắng cho xong kịp trong tháng 9 theo lời yêu cầu của CT Cung Lan cho cô giới thiệu ra mắt trước đại hội VBVNHN vào tháng 11 tới.






Sự kiện càng thêm trọn vẹn khi Chủ tịch VBVNHN Cung Thị Lan trong chuyến ghé thăm Bắc Cali đã đến tham dự một sự kiện của VTLV, vui mừng chứng kiến sự lớn mạnh của Văn Bút Bắc Cali, và cô đã dành những lời ủng hộ tối đa cho một trung tâm VB “đầy sức sống” sắp sửa chính thức ra mắt trước kỳ Đại Hội Nam Cali.

Đúng như câu nói, “Khi lòng người đã quyết, núi cao biển rộng cũng lùi bước!” Cuối cùng, TTVBVNHN VTBHK cũng hình thành trọn vẹn với 18 VTS tham gia. Sẽ còn một số thành viên nữa tham gia mà vì nhiều lý do chưa nộp đủ hồ sơ.

Thứ Tư vừa rồi, buổi Ra Mắt nội bộ của TT Văn Bút Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ đã diễn ra tràn ngập niềm vui và tình thân ái! Chủ tịch Lê Văn Hải đã khao mọi người một bữa trưa thịnh soạn với chả giò, bánh paté chaud, các loại xôi dẻo thơm nức mũi, kèm theo những món quà ý nghĩa và bao lì xì may mắn do chính tay anh trao tặng. Ngay tại buổi lễ, anh Lê Văn Hải cũng hưởng ứng ngay việc đóng góp $200 ủng hộ Đại hội và lên danh sách các thành viên sẵn sàng hội ngộ vào tháng 11 tới.


(Hôm nay vắng mặt Phó Chủ Tịch Nội Vụ VTS Quang Hà - nhưng tên và hình ảnh của anh cũng được đưa lên trên góc phải màn hình)

Đặc biệt, xin dành lời khen ngợi cho Phó Chủ tịch Lê Tuấn, người đã dốc toàn bộ tâm huyết để thực hiện ghi hình buổi hội thoại ra mắt rất đầy đủ, dù đây mới chỉ là … “khúc dạo đầu” chứ chưa hoàn hảo lắm. Xin kính mời quý vị cùng thưởng thức video để cảm nhận trọn vẹn không khí tuyệt vời này

XIN TRÂN TRỌNG CHÚC MỪNG SỰ RA ĐỜI CỦA TRUNG TÂM VĂN BÚT VÙNG TÂY BẮC HOA KỲ! CHÚC TẬP THỂ CHÚNG TA NGÀY CÀNG VỮNG MẠNH VÀ VANG XA!

Phương Hoa ghi chép - SEP 30, 2026


Ngày 29 tháng 9 năm 2026. Ban Chấp hành Văn Bút Tấy Bắc đã tổ chức buổi họp mặt ra mắt Ban Chấp hành tại nhà chị Thanh, phu nhân (cố chủ tịch VTLV Chinh Nguyên).
Editor Lê Tuấn đã điều hợp chương trình và thực hiện video. 


Xin mời xem video 



Cuộc sống thi ca
Lê Tuấn












Chiều Nhạc: Tác Giả và Tác Phẩm VTLV Tổ Chức

 Chiều Nhạc Tác Giả và Tác Phẩm VTLV Tổ Chức Tại San Jose


Một thước phim ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ của chương trình “Tác Giả và Tác Phẩm”, 

Do Văn Thơ Lạc Việt tổ chức chiều Thứ Bảy, ngày 19 tháng 9 năm 2026 tại Cosmoworld Media, San Jose, California.

Qua hình ảnh, âm nhạc và những khoảnh khắc của các văn nghệ sĩ, video lưu giữ không khí trang trọng, ​
ấm áp và đầy tình yêu 
Văn học nghệ thuật Việt Nam nơi hải ngoại — một sinh hoạt mới trong hành trình hơn 35 năm của Văn Thơ Lạc Việt.

Video thực hiện và biên tập: Lê Tuấn (Louis Tuấn Lê)
San Jose, California – September 2026.











Mời xem Video Clip Chiều Nhạc Tác Giả và Tác Phẩm




VẦNG TRĂNG TUỔI THƠ - MỪNG TẾT TRUNG THU 2026

 

MỪNG TẾT TRUNG THU 2026


VẦNG TRĂNG TUỔI THƠ

Trung Thu 2026

 

Trung Thu trăng sáng đầu non,
Đèn sao trước ngõ, tiếng con gọi cười.
Trăng treo soi sáng bầu trời
Tuổi thơ theo ánh trăng ngời năm xưa.

 

Nhớ sao cái thuở ngây thơ,
Đêm rằm phá cỗ, ước mơ ngọc ngà.
Mẹ bày bánh ngọt, trà hoa,
Cha cho chiếc trống, ông bà ngồi xem.

 

Ngoài sân lấp lánh đèn đêm
Lân vui múa hội, trống chen nhịp nhàng.
Ông địa nhảy múa cả làng
Chạy theo tiếng trống nhịp nhàng đêm trăng.

 

Bao nhiêu năm tháng xa xăm,
Mà sao vẫn thấy trăng rằm tuổi thơ.
Một thời trong sáng, ngây ngô,
Một thời chỉ biết mong chờ hân hoan.

 

Dẫu cho cách trở non ngàn,
Dẫu quê hương ở muôn vàn xa xôi,
Các em vẫn có một thời
Quê hương Việt đó, một đời trong tim.

 

Mai này dù có đi tìm
Canada, Mỹ, Úc, trong tim quê nhà,
Xin đừng quên tiếng ông bà,
Đừng quên tiếng Việt, đừng xa cội nguồn.

 

Đừng quên câu chuyện Trăng Rằm,
Chị Hằng, Chú Cuội âm thầm biết bao
Đừng quên chiếc trống năm nào,
Đèn sao năm cánh ngọt ngào tuổi thơ.

 

Cha ông để lại bài thơ,
Một nền văn hóa màu cờ Việt Nam.
Ngàn năm qua những thăng trầm,
Vẫn còn tiếng Việt âm thầm trong tim.

 

Các em hãy giữ niềm tin
Chăm ngoan học giỏi đi tìm tương lai
Thương ông, thương mẹ, thương bà,
Biết yêu cha mẹ, chan hòa anh em.

 

Mai sau khôn lớn bước lên,
Mang theo tiếng Việt làm nền hành trang.
Dù đi muôn nẻo thế gian,
Trong tim vẫn có Việt Nam, quê mình.

 

Đêm nay trăng sáng đoàn viên,
Xin dành một chút dịu hiền yêu thương
Cho bao em nhỏ đáng thương,
Còn nhiều thiếu thốn, còn vương nhọc nhằn.

 

Có em chưa được một lần
Cầm đèn đi giữa tiếng lân rộn ràng.
Có em thiếu ành trăng vàng

Chẳng nghe tiếng trống xóm làng đêm nay.

 

Xin cho một ánh trăng đầy,
Soi vào những mái tranh gầy đêm sương
Xin cho em nhỏ quê hương
Có ngày no ấm, có đường tương lai.

 

Ước mong đất Việt ngày mai,
Mỗi em thơ được nối dài bình an.
Được quyền vui hưởng an nhàn
Được nuôi ước mộng thiên đàng tuổi xanh.

 

Biển bên kia, biển phân ranh
Sóng xô biển nhớ, sao đành bỏ quên
Trẻ thơ vẫn một nỗi niềm
Cần yêu thương, nụ cười hiền nở hoa.

 

Mỗi em một ánh trăng ngà,
Một đèn con cá, một nhà đoàn viên.
Một mùa Trung Thu bình yên,
Một trời mơ ước dịu hiền tuổi thơ.

 

Trung Thu xin hãy đợi chờ
Gửi theo ánh nguyệt đôi bờ nhớ thương.
Mai này đi khắp nẻo đường,
Xin mang quê mẹ trong từng bước chân.

 

Trăng rằm soi xuống nhân gian,
Soi con đường nhỏ muôn ngàn ước mơ.
Tuổi thơ hồn vẫn ngây thơ,
Giữ cho đất Việt cõi bờ tương lai.

 

Tết Trung Thu, ngày tháng dài

Trẻ thơ hồn vẫn mộng hoài ước mơ

Tết Trung thu vẫn đợi chờ

Nửa đem cất giữ buộc thơ làm quà.

Một phần cho những em xa,
Chưa từng được hưởng một mùa trăng vui.
Để cho ánh sáng nụ cười
Lan qua biển rộng, đến người Việt Nam.

 

Trăng ơi, cứ sáng âm thầm,
Soi cho con trẻ một vầng trời trong.
Để mai dù có lớn khôn,
Vẫn còn giữ được tâm hồn tuổi thơ.

 

Tế Luân

Trung Thu 2026
Xin chúc mọi trẻ em Việt Nam, ở bất cứ nơi đâu trên thế giới, 

luôn có một vầng trăng thật sáng, một chiếc lồng đèn thật đẹp 

và một tuổi thơ đầy yêu thương.

 

MỪNG TẾT TRUNG THU 2026!

“CHÚ CUỘI ƠI! HẰNG NGA ƠI! XUỐNG ĐÂY CHƠI VỚI CHÚNG EM NHÉ”!


ujh89jiojpjopjopjko.png


*Trăng lên rồi! Trăng lên rồi! “Ánh trăng trắng ngà! Có cây đa to, có thằng Cuội già!...”

-Các em thiếu nhi Việt Nam khắp nơi ơi! Tùng! Tùng! Tùng! Tết Nhi Đồng tới rồi! Mau mau chuẩn bị lồng đèn, bánh Trung Thu, mặc áo mới, cùng nhau đón chị Hằng Nga và chú Cuội từ cung trăng xuống chơi nhé! Còn 1 ngày nữa thôi, là Mừng Rằm Tháng Tám, Tết Trung Thu!


jiomjopjkopkkkp[kp[kp[.png


Năm nay, chị Hằng Nga nhớ mang theo thật nhiều bánh nướng ngon, kẹo ngọt, những chú thỏ ngọc dễ thương và cả một túi quà thật lớn nghen!


hiinmjopmokm,l[p,.png


Còn chú Cuội ơi! Nhớ giữ chặt gốc cây đa nha, đừng để bay lên cung trăng nữa nhé! Xuống đây vui chơi với chúng em, cùng rước đèn, múa lân, ca hát và ăn bánh Trung Thu. Nhưng chú Cuội nhớ đừng nói dối nhiều quá, kẻo chị Hằng Nga giận, không cho ăn bánh, không chơi với chú nữa đâu! (Hu! Hu!)

Các em thiếu nhi Việt Nam nơi hải ngoại thân mến!

Dù sinh ra và lớn lên trên đất Mỹ, Canada, Úc, Pháp hay bất cứ nơi nào trên thế giới, nhớ nhé, các em vẫn có một quê hương Việt Nam thân yêu, với một truyền thống văn hóa tốt đẹp, qua bao nghìn năm cha ông để lại, với những chiếc lồng đèn ông sao, tiếng trống múa lân rộn rã, những câu chuyện cổ tích và vầng trăng sáng của tuổi thơ.

Mong các em luôn vui tươi, ngoan ngoãn, học giỏi, biết yêu thương ông bà, cha mẹ, gìn giữ tiếng Việt và tự hào về nguồn cội của mình!

Đặc biệt, trong đêm trăng sáng đoàn viên năm nay, chúng ta cũng xin dành một chiếc lồng đèn yêu thương, một phần bánh Trung Thu và một lời cầu chúc thân thương chân thành, đến những em bé bất hạnh đang sống trong cảnh nghèo khó, thiếu thốn, không được hưởng một tuổi thơ trọn vẹn tại quê nhà Việt Nam, dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, bao nhiêu năm nay, vẫn được xếp là những quốc gia, nghèo đói nhất thế giới! Nhiều gia đình ăn không đủ, nói gì lồng đèn, quà bánh!

Ước mong một ngày không xa, mọi trẻ em Việt Nam, đều được sống trong tình thương, được no ấm, tự do học hành, vui chơi và lớn lên với những ước mơ tươi đẹp! Trong một đất nước có tự do dân chủ!

Bởi vì, dù ở bên này hay bên kia đại dương, mọi trẻ em Việt Nam đều xứng đáng có một vầng trăng tuổi thơ riêng thật sáng, một chiếc lồng đèn thật đẹp và một nụ cười thật hồn nhiên!

Chúc các em một mùa Trung Thu 2026 thật vui, thật ngoan, thật nhiều bánh, thật nhiều quà, và nhớ để dành cho ông bà, cha mẹ mỗi người một miếng bánh nhé!

Chú Cuội và chị Hằng Nga đang chờ các em dưới ánh trăng vàng!


02193e28-3ad9-484a-b62f-b0016dcba2d6.png


TRUNG THU VUI VẺ – TUỔI THƠ RẠNG NGỜI – TÌNH VIỆT MUÔN NƠI!

(Thân thương gửi đến các em thiếu nhi Việt Nam khắp năm châu.)

 

 

Từ thứ Sáu & thứ Bảy tuần này, Cộng đồng người Việt San Jose đón Tết Trung Thu 2026 – Tưng bừng Tại Grand Century Mall, California. (Năm ngoái có từ 5 đến 6 ngàn người tham dự!)


vfhyvjhcvjhvhvhkvk.jpg


bnhiojipjopjojopjojop.jpg


-Tết Trung Thu năm 2026 nhằm ngày thứ Sáu, 25 tháng 9. Tại San Jose, khu thương mại Grand Century Mall, là một trong những địa điểm quen thuộc của cộng đồng người Việt, đặc biệt trong các dịp lễ hội văn hóa, văn nghệ và sinh hoạt dành cho thiếu nhi.

Dưới đây là các sinh hoạt mừng Tết Trung Thu 2026 tại Grand Century Mall, với trọng tâm là những chương trình đã được công bố trong tháng 9.


c832974f-c2de-4ec0-b8d9-397c1b29ca2f.png


thaihpham@gmail.com. Press tab to insert.

Ai cũng có một người thầy - Roy Cohn và Donald Trump

 

Đây là quan điểm của người viết từ trang Việt Báo. Tôi đã nhờ ChatGPT Ai nhận định và phân tích lại những điểm đúng sai. 

Đây không phải là quan điểm của Cuộc sống thi ca. blogspot. Chỉ là trang đưa tin tức. Tùy theo nhận định của độc giả. 

Lê Tuấn.


Ai Cũng Có Một Người Thầy, Donald Trump Cũng Thế


                                            Roy Cohn and Trump

 

28/08/2026


Bài viết sưu tầm trên trang Vietbao.

 

Roy Cohn đã chết 40 năm. Nhưng những “thuyết thần học” của ông ta không chỉ sống sót mà được lắp đặt vào ngay trung tâm quyền lực nước Mỹ. (Minh họa: Việt Báo)

Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’.

Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”

New Yorker thuật lại, khi Jeff Sessions, Bộ trưởng Tư pháp đầu tiên của Donald Trump, tự rút khỏi cuộc điều tra liên bang về mối liên hệ giữa chiến dịch tranh cử của Trump và Nga vào năm 2017, Trump đã vô cùng tức giận. Ông ta quát lên: "Roy Cohn của tôi đâu rồi?"

Roy Cohn, “một kẻ bất lương người Mỹ” – New Yorker gọi như thế, đã qua đời 40 năm rồi.

‘Luật Lệ Là Dành Cho Người Khác’

Roy Cohn là luật sư kiêm nhân vật có tầm ảnh hưởng tại New York, từng dẫn dắt Donald Trump trong suốt 13 năm khi Trump từng bước vươn lên thành người nổi tiếng từ đống tài sản do cha ông ta để lại. Chính từ Cohn, Trump đã học được những chiêu thức đặc trưng như: tấn công, lăng mạ, thao túng truyền thông, không bao giờ lùi bước, không bao giờ xin lỗi hay thừa nhận sai lầm, và khi không còn gì để tấn công đối thủ thì hãy bịa đặt thông tin.

Mối quan hệ giữa Cohn và Trump đã trở thành đề tài cho nhiều bài viết trên các phương tiện truyền thông như Washington Post, New York Times, CNN, Politico, New York Daily News và nhiều tờ báo khác.

Roy Cohn đã mang nhiều tai tiếng từ trước khi Trump đủ lớn để ngưỡng mộ ông ta. Khi còn là một công tố viên liên bang mới 24 tuổi, Roy Cohn đóng vai trò quyết liệt và đầy hiếu chiến trong phiên tòa năm 1951, góp phần đưa Julius Rosenberg và Ethel Rosenberg lên ghế điện vì tội âm mưu làm gián điệp vì đã chuyển giao các bí mật hạt nhân cho Liên Xô. Họ đã bị hành quyết tại nhà tù Sing Sing vào ngày 19/6/1953.

Rồi ông ta trở thành cố vấn cho Thượng Nghị Sĩ Joseph McCarthy, kiến trúc sư của những phiên điều trần thời Red Scare, những phiên điều trần đã tặng cho ngôn ngữ Mỹ cụm từ "cuộc săn phù thủy" – cụm từ mà tay học trò lừng danh nhất của ông ta trong tương lai sẽ rải khắp nước Mỹ.

Cohn săn lùng những kẻ bị nghi là cộng sản, góp phần đẩy những người đàn ông đồng giới ra khỏi công sở liên bang, trong khi chính ông ta giấu kín mình cũng là một người đồng tính (closeted gay man.) Lịch sử đã xác nhận sự thật này. Cohn qua đời vào ngày 2/8/1986, 59 tuổi. Các bác sĩ tại Viện Y tế Quốc gia (NIH) đã chẩn đoán ông ta mắc AIDS vào tháng 10/1985. Sau đó, nhà báo Jack Anderson đã công bố hồ sơ bệnh án xác nhận nguyên nhân là do AIDS chứ không phải ung thư gan như Cohn từng tuyên bố. Những thông tin này lần lượt đăng trên New York Times ngày 3/8/1986, với tiêu đề "Roy Cohn, Aide to McCarthy and Fiery Lawyer, Dies at 59"; trong bài tường thuật "Roy Cohn's Last Days" trên tạp chí Vanity Fair, cũng như bài "The Snarling Death of Roy M. Cohn" trên tạp chí Life.

Roy Cohn đã gặp Donald Trump vào năm 1973, khi Trump chỉ ngoài 20 tuổi, trong một hộp đêm ở Manhattan. Bài viết ngày 3/8/2026 trên New Yorker mô tả, Cohn luôn bị thu hút bởi những người đàn ông mang đậm nét đặc trưng của người da trắng gốc Âu, cao lớn, màu tóc sáng, mắt xanh. Robert S. Cohen, một luật sư chuyên về ly hôn từng làm việc cho ông vào thập niên 60, nhận xét: “Roy thích vây quanh mình bằng những người đàn ông dị tính có ngoại hình cuốn hút.”

Donald Trump, với mái tóc vàng và chiều cao 6.3 ft., có đủ điều kiện đó.

Cha của Trump, ông Fred Trump, là một triệu phú kinh doanh bất động sản và nhà cho thuê tại Brooklyn và Queens, nhưng Donald lại muốn dấn thân vào "sân chơi" thực sự là Manhattan.

Khi ấy, Trump đang bị Bộ Tư Pháp kiện vì từ chối cho người da đen thuê căn hộ, đã tìm thấy ở Cohn một thân phận vừa là luật sư, vừa là một điều gì đó gần với một người cha thứ hai. Cohn dạy Trump hãy tố lại, không thừa nhận gì hết, hãy chiến đấu. "Hãy bảo bọn họ cút xuống địa ngục đi và cứ thế mà ra tòa đấu tới cùng," Cohn đáp lại.

Vụ kiện được dàn xếp, nhưng bài học thì đã ăn sâu vào tâm não của Trump. Suốt cả thập niên sau đó, Cohn đã lập trình ra một Donald Trump của New York, của Trump Tower, của những bài viết trên các tờ lá cải. Điều Roy Cohn dạy thật ra không phải là học thuật. Nó là một thứ thần học, và điều răn thứ nhất của nó là: “Luật lệ và pháp luật không áp dụng cho ngươi, một kẻ phải đủ tàn nhẫn để có thể thoát khỏi mọi thứ.”

Roy Cohn tự hào về giá trị hù dọa của ông ta. Cái vẻ ngoài cứng rắn là tài sản lớn nhất của Cohn, để ông ta khơi ra cái tồi tệ nhất nơi kẻ thù và để chúng tự đánh bại chính mình. Trump mê ông ta vì lẽ đó.

Trump gọi Cohn là một luật sư tồi nhưng là một thiên tài, và khoe rằng “Cohn đã tàn độc với người khác để bảo vệ mình.”

Học Trò Donald Trump

Khi làm tổng thống, Trump dùng thứ thần học đó như một triết lý cai trị. Báo chí tự do trở thành "kẻ thù của nhân dân." Các công tố viên và thẩm phán chạm tới chuyện của ông ta đều bị bôi nhọ đích danh. Cuộc điều tra về ban vận động tranh cử của ông ta được đặt lại tên, bằng đúng cái từ vựng thừa hưởng từ Cohn: "cuộc săn phù thủy" và được lặp đi lặp lại nhiều như một bài kinh tụng.

Trump giễu cợt thành tích chiến tranh của một cựu tù binh, chế nhạo người khuyết tật. Cái phương pháp của Cohn hồi thập niên 1950 đã trở thành phương pháp của Trump trong Tòa Bạch Ốc. Có điều, Trump đã khuếch đại nó cho cả một đất nước ông ta đang lãnh đạo.

Không thừa nhận gì và chối bỏ tất cả. Đó là triết lý cai trị của Donald Trump 1.0 và nhuần nhuyễn hơn ở thời 2.0. Nó nhuần nhuyễn đến mức các tín đồ của Trump vẫn chiếm đầy hội chợ, đường phố, dù mỗi ngày chính họ đang móc túi để trả tiền cho các chính sách kinh tế vì người giàu của Trump.

Khi đối mặt với chính lời nói của mình bị ghi âm trên Access Hollywood, Trump không xin lỗi mà đánh trống lảng rồi tấn công. Khi cựu giám đốc FBI ra điều trần nói rằng Trump đã đòi một lời thề trung thành cá nhân, Trump chỉ đơn giản chối rằng chuyện đó chưa từng xảy ra. Ông khăng khăng cho rằng cuộc điện thoại dẫn đến việc mình bị luận tội là cái bẫy "hoàn hảo". Chiêu thức của Trump: không bao giờ nhượng bộ dù chỉ một chút.

Trump luôn tuyên bố chiến thắng, dù sự thật rành rành như tuế nguyệt. Trump khăng khăng rằng đám đông trong lễ nhậm chức của mình là đông nhất lịch sử, bất chấp chứng cứ từ những tấm ảnh. Khi thua một cuộc bầu cử năm 2020, ông ta tuyên bố rằng mình đã thắng. Và cứ tiếp tục tuyên bố như thế trong hơn 10 năm. Trump đã quá thấm nhuần thuyết thần học của Dohn: không cho phép chấp nhận thua, sẵn sàng bẻ cong sự thật.

Thông điệp của Trump gửi tới mọi kẻ trong quỹ đạo của ông rất rõ ràng: Hãy bảo vệ ta, và ngươi sẽ được vinh danh, và nếu cần, được ân xá. Cái lòng trung thành một chiều của Roy Cohn mà Trump được dạy từ thập niên 1970, đã trở thành quốc sách.



Bài học cuối cùng

Roy Cohn trở thành bạn và là một trong những cố vấn thân tín nhất của Trump. Trước khi kết hôn với người vợ đầu, Trump đã đưa bà đi ăn trưa cùng Cohn để trình bày bản thỏa thuận tiền hôn nhân do “thầy” soạn thảo. Bản thỏa thuận quy định rằng nếu hai người ly hôn, Ivana phải hoàn trả lại mọi thứ mà Trump đã tặng bà trong thời gian chung sống – từ quần áo, trang sức, xe cộ cho đến tất cả những tài sản khác.

Trong các thương vụ làm ăn, Trump dùng danh tiếng của Cohn như một thứ vũ khí. Nếu một nhà thầu hay bên bán hàng gây khó dễ cho mình, Trump sẽ lấy từ ngăn bàn ra một tấm ảnh cỡ 8x10 inch chụp với Cohn và nói: "Đây là luật sư của tôi. Ông có muốn làm việc trực tiếp với ông ấy không?"

Trong suốt thập niên 1970 và 1980, Cohn nhiều lần bị điều tra vì các sai phạm tài chính và hành vi sai trái trong nghề, bao gồm tội khai man và can thiệp vào bồi thẩm đoàn. Đến năm 1986, sự tàn nhẫn và thủ đoạn của Cohn cuối cùng đã khiến ông phải trả giá. Tòa án New York đã tước giấy phép hành nghề luật sư của ông do những hành vi phi đạo đức. Cohn qua đời vào năm sau đó vì bệnh AIDS, khi mới 59 tuổi.

Bất chấp tất cả những gì Roy Cohn rao giảng về lòng trung thành, chính ông ta, vào phút cuối, mới học được nó đáng giá bao nhiêu trong tay người học trò xuất sắc nhất của mình. Khi Cohn hấp hối, bị tước bằng hành nghề và mất sạch mọi thứ, ốm o vì căn bệnh mà ông ta không chịu gọi tên, thì học trò mà ông ta đã nhào nặn đã bỏ chạy. Chẳng phải ngẫu nhiên mà cuốn tiểu sử “Trump: The Deals and the Downfall” của Wayne Barrett viết năm 1992 có câu nói đầy cay đắng của Cohn: "Trong huyết quản Donald chỉ toàn nước đá lạnh" (Donald pisses ice water).

Ngoài ra, bài viết "The Horror Show That Made Donald Trump" của Michael Kruse đăng trên Politico Magazine tháng 4/2016 còn dẫn lại lời kể từ Susan Bell – thư ký lâu năm của Cohn – cho biết ngay khi biết tin Cohn mắc bệnh AIDS, Trump đã "quay lưng phũ phàng" với ông và thái độ thay đổi hoàn toàn.

Roy Cohn đã dạy Trump rằng con người chỉ là những quân cờ thí và lòng trung thành chỉ chảy một chiều, để rồi phát hiện ra, trong những tháng cuối đời, rằng ông ta đã dạy bài học ấy quá giỏi, và rằng chính mình đã trở thành quân cờ thí.

Roy Cohn đã chết 40 năm trước. Nhưng những “thuyết thần học” của ông ta không chỉ sống sót mà còn được lắp đặt ngay vào trung tâm quyền lực nước Mỹ. Chính quyền tấn công những công dân mà nó không ưa. Giới chức chối bỏ điều ai cũng thấy. Thất bại được đặt lại tên thành chiến thắng. Nói ra sự thật bị gọi là “kẻ phản quốc”. Luật pháp như một thứ chỉ áp dụng cho kẻ yếu.

Chúng ta đang chứng kiến một giáo trình, được giảng dạy kiên nhẫn suốt cả một thập niên ở New York, nay được diễn lại từ chức vụ cao nhất của cả nước.

Tất cả chúng ta đang sống trong lớp học của Roy Cohn – tên thầy giáo “bất lương người Mỹ”. Liệu những người còn lại trong chúng ta có tiếp tục lặp lại điều đó hay không?


Kalynh Ngô

https://vietbao.com/p112a326243/ai-cung-co-mot-nguoi-thay-donald-trump-cung-the

 


Nhận định và phân tích của ChatGPT

Vâng. Tôi đã kiểm chứng bài viết này đối chiếu với các nguồn báo chí và tư liệu tương đối đáng tin cậy. Nhận xét tổng quát của tôi là: bài viết có một lõi sự kiện lịch sử khá vững về mối quan hệ Roy Cohn–Donald Trump, nhưng đã pha trộn sự kiện, nhận định chính trị và văn phong bình luận rất mạnh. Một số chi tiết cần sửa hoặc ghi rõ là chưa được kiểm chứng độc lập.

Đặc biệt, bài viết New Yorker năm 2026 mà ông nhắc tới là có thật: “The Mentor”, đăng ngày 10/8/2026, nói khá sâu về ảnh hưởng của Roy Cohn đối với Trump.

1. Điều quan trọng nhất: Roy Cohn thực sự là “người thầy” của Trump

Điểm này đúng về cơ bản.

Trump gặp Roy Cohn năm 1973, khi Trump còn là một doanh nhân trẻ đang tìm cách bước từ Queens/Brooklyn vào thị trường bất động sản Manhattan. Chính trong thời gian đó, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ kiện công ty của gia đình Trump với cáo buộc phân biệt đối xử trong việc cho thuê căn hộ đối với người da đen.

Cohn nhận vụ này và khuyên Trump không nên nhượng bộ mà phải phản công. Hai bên cuối cùng dàn xếp vụ kiện, trong đó Trump đồng ý cho người thuê thuộc các nhóm thiểu số tiếp cận nhà ở, nhưng không thừa nhận hành vi sai trái.

Đây là một trong những bằng chứng mạnh nhất cho thấy Cohn không đơn thuần là luật sư của Trump mà còn là người cố vấn, người hướng dẫn và người định hình phong cách ứng xử của Trump trong những năm đầu ở New York.

New Yorker năm 2026 mô tả rất rõ quan hệ này: Cohn dạy Trump cách phản công, sử dụng báo chí, kiện tụng và sức ép chính trị như những công cụ của quyền lực.

2. Câu “13 năm” là hợp lý

Bài viết nói Cohn dẫn dắt Trump khoảng 13 năm.

Điều này phù hợp với mốc thời gian:

1973 → 1986, tức khoảng 13 năm.

Trong thời kỳ này, Cohn không chỉ là luật sư mà còn giúp Trump tiếp cận giới chính trị, truyền thông, các nhà kinh doanh và những nhân vật quyền lực ở New York. Cohn cũng từng giới thiệu Trump với Roger Stone, người sau này trở thành một nhân vật quan trọng trong quỹ đạo chính trị của Trump.

Vì vậy, gọi Cohn là “mentor” – người cố vấn/người thầy của Trump là cách gọi đã xuất hiện rất nhiều trong các tài liệu về Trump.

 

3. “Where's my Roy Cohn?” — đúng

Đây là một chi tiết rất đáng chú ý.

Năm 2017, sau khi Jeff Sessions tự rút khỏi việc giám sát cuộc điều tra liên quan đến chiến dịch tranh cử của Trump và Nga, Trump được thuật lại là đã tức giận hỏi:

“Where’s my Roy Cohn?”

Tức:

“Roy Cohn của tôi đâu rồi?”

New Yorker xác nhận câu nói này và giải thích rằng Trump đang muốn có một người bảo vệ mình theo kiểu Cohn: trung thành, hung hăng và sẵn sàng tấn công đối thủ.

Đây là một trong những bằng chứng mạnh nhất cho thấy chính Trump cũng nhìn Cohn như một hình mẫu về cách đối phó với đối thủ và khủng hoảng.

 

4. Vai trò của Cohn trong vụ Rosenberg: đúng nhưng bài viết hơi đơn giản hóa

Roy Cohn khi mới 24 tuổi là một công tố viên liên bang tham gia vụ Julius và Ethel Rosenberg.

Hai người bị kết tội âm mưu gián điệp và bị hành quyết ngày 19/6/1953.

Nhưng nên viết cẩn thận:

Không nên nói Cohn một mình “đưa Rosenberg lên ghế điện”.

Ông ta là một thành viên quan trọng của đội công tố, và vai trò của ông trong vụ án rất đáng chú ý. Các tài liệu về sau đã đặt ra nhiều vấn đề nghiêm trọng về cách công tố xử lý bằng chứng và nhân chứng.

Vì vậy, câu chính xác hơn sẽ là:

Roy Cohn là một trong những công tố viên quan trọng trong vụ án Rosenberg, một vụ án cuối cùng dẫn đến việc Julius và Ethel Rosenberg bị kết án và hành quyết năm 1953.

Cách viết này lịch sử hơn và tránh quy toàn bộ trách nhiệm cho một cá nhân.

 

5. Vai trò của Cohn với Joseph McCarthy: hoàn toàn có cơ sở

Điểm này cũng đúng.

Sau vụ Rosenberg, Cohn trở thành cố vấn pháp lý và nhân vật thân cận của Thượng nghị sĩ Joseph McCarthy, trong thời kỳ cao điểm của chiến dịch chống cộng tại Hoa Kỳ.

Cohn là một trong những nhân vật nổi bật của thời kỳ McCarthyism.

Và đây là một điểm rất đáng chú ý khi nghiên cứu ảnh hưởng đối với Trump:

McCarthy → Roy Cohn → Donald Trump

Không có nghĩa rằng Trump đơn giản là “McCarthy thứ hai”, nhưng có thể thấy một chuỗi ảnh hưởng về phong cách chính trị và truyền thông.

Các nguồn lịch sử về Trump thường nhấn mạnh rằng Cohn đã truyền cho Trump cách phản công thay vì phòng thủ.

 

6. Cohn là người đồng tính nhưng che giấu — đúng

Điểm này cũng có cơ sở lịch sử rất rõ.

Cohn là người đồng tính nhưng trong phần lớn cuộc đời công khai của mình không thừa nhận điều đó.

Điều đáng chú ý hơn là ông từng tham gia những chiến dịch chính trị chống cộng và chống những người đồng tính trong chính quyền liên bang, trong khi bản thân ông che giấu xu hướng tính dục của mình.

Đây là một trong những nghịch lý nổi tiếng nhất trong tiểu sử Cohn.

 

7. Cohn mắc AIDS và qua đời năm 1986 — đúng

Ông qua đời ngày 2/8/1986, ở tuổi 59, do những biến chứng liên quan đến AIDS.

Tư liệu của Vanity Fair về những ngày cuối đời Cohn cho biết các bác sĩ tại National Institutes of Health đã chẩn đoán AIDS cho ông vào tháng 10/1985, trong khi với nhiều người xung quanh ông vẫn nói mình mắc ung thư gan.

Điểm này trong bài ông đưa ra khá chính xác.

 

8. Trump bỏ Cohn khi Cohn mắc AIDS — có cơ sở, nhưng cần viết thận trọng

Đây là phần bài viết rất mạnh về cảm xúc.

Susan Bell, thư ký lâu năm của Cohn, được dẫn lời rằng khi Trump biết Cohn mắc AIDS, Trump “dropped him like a hot potato” — đại ý là “vứt bỏ ông như một củ khoai nóng”.

Nguồn này đã được nhiều bài viết về quan hệ Trump–Cohn dẫn lại.

Gwenda Blair, tác giả tiểu sử về Trump, cũng mô tả Trump dần rút khỏi Cohn khi Cohn trở thành người bệnh nặng và không còn có khả năng giúp Trump về mặt quyền lực.

Tuy nhiên, tôi không khuyên viết như một sự thật tuyệt đối rằng “Trump bỏ Cohn chỉ vì ông ta mắc AIDS”.

Nên viết:

Theo lời kể của Susan Bell và một số nhà viết tiểu sử, Trump đã nhanh chóng giữ khoảng cách với Cohn khi Cohn mắc AIDS và sức khỏe suy sụp.

Như vậy khách quan hơn.

 

9. “Donald pisses ice water” — có nguồn

Đây là một câu nổi tiếng gắn với Roy Cohn:

“Donald pisses ice water.”

Có thể dịch văn chương:

“Trong huyết quản Donald chỉ chảy nước đá.”

Câu này được nhiều tài liệu về Trump và Cohn dẫn lại, trong đó có những nguồn nhắc tới tiểu sử Trump của Wayne Barrett.

Nhưng câu tiếng Việt trong bài:

“Trong huyết quản Donald chỉ toàn nước đá lạnh”

là bản dịch diễn ý, không phải bản dịch sát chữ.

 

10. Vụ hôn thú với Ivana: đúng về cơ bản

Cohn có liên quan đến việc chuẩn bị thỏa thuận tiền hôn nhân giữa Donald Trump và Ivana Trump.

Một nguồn của Vanity Fair ghi rằng thỏa thuận ban đầu có những điều khoản rất bất lợi cho Ivana, trong đó có việc phải hoàn trả các món quà nhận được trong thời kỳ hôn nhân.

Do đó đoạn này của bài có nền tảng.

 

11. Nhưng câu “luật lệ là dành cho người khác” không nên coi là lời Cohn nói nguyên văn

Đây là điểm tôi muốn ông đặc biệt lưu ý.

Bài viết viết:

“Luật lệ và pháp luật không áp dụng cho ngươi...”

rồi gọi đó là “thần học” của Cohn.

Đây là phép ẩn dụ của tác giả, không phải một câu nói nổi tiếng được chứng minh là Cohn từng tuyên bố nguyên văn.

Tương tự:

“Cohn đã lập trình ra một Donald Trump.”

và:

“Tất cả chúng ta đang sống trong lớp học của Roy Cohn.”

Đây là nhận định/bình luận chính trị, không phải sự kiện lịch sử.

Nếu ông muốn bài viết có giá trị nghiên cứu hoặc lịch sử, nên phân biệt rõ:

Sự kiện → nguồn chứng minh

với

Diễn giải → quan điểm của tác giả.

 

12. Một lỗi khá rõ: “New Yorker ngày 3/8/2026”

Bài viết của ông nói:

“Bài viết ngày 3/8/2026 trên New Yorker...”

Tôi kiểm tra thì bài “The Mentor” của New Yorker được đăng vào 10/8/2026, không phải 3/8/2026.

Đây là một lỗi nên sửa.

 

13. “Chiều cao 6.3 ft.” cũng nên sửa

Nếu nói về chiều cao của Trump, cách viết:

6.3 ft.

không chính xác về cách ghi.

Thông thường Trump được ghi là 6 feet 3 inches (6'3"), tức khoảng 1,91 m.

Nếu viết bài tiếng Việt, chỉ cần:

Donald Trump cao khoảng 1,91 mét.

 

14. Câu “Roy Cohn là một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên minh Châu Âu” rất đáng nghi

Đây là chi tiết tôi không tìm thấy cơ sở đáng tin cậy trong các nguồn tôi kiểm tra.

Nó đặc biệt kỳ lạ vì Cohn qua đời năm 1986, trong khi EU với tư cách pháp lý hiện đại chỉ hình thành sau đó, qua Hiệp ước Maastricht có hiệu lực năm 1993.

Vì vậy, nếu bài viết gọi Cohn là:

“một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên minh Châu Âu”

thì tôi khuyên loại bỏ câu này, trừ khi tác giả cung cấp được nguồn gốc cụ thể.

Có thể đây là lỗi dịch, lỗi biên tập hoặc một câu bị đặt sai ngữ cảnh.

 

15. Một điểm rất hay trong bài: “Trump không chỉ học Cohn, mà còn biến đổi những bài học ấy”

Đây là phần tôi cho rằng có giá trị phân tích nhất, nếu viết lại một cách trung lập.

Các nguồn mô tả Cohn có một số nguyên tắc nổi bật:

  • không thừa nhận thất bại;
  • phản công ngay;
  • sử dụng báo chí;
  • biến luật sư thành công cụ gây áp lực;
  • duy trì hình ảnh sức mạnh;
  • coi sự trung thành cá nhân là rất quan trọng.

New Yorker và Vanity Fair đều ghi nhận ảnh hưởng đáng kể của Cohn đối với Trump.

Nhưng nói:

“Cohn tạo ra Trump”

thì quá đơn giản.

Trump đã có những đặc điểm riêng từ trước: tham vọng, tính cạnh tranh, ảnh hưởng của cha, môi trường bất động sản New York và khả năng xây dựng hình ảnh cá nhân.

Cohn không tạo ra toàn bộ con người Trump.

Có thể nói chính xác hơn:

Cohn đã củng cố và hệ thống hóa một số khuynh hướng vốn đã tồn tại ở Trump, đặc biệt là cách phản công đối thủ, sử dụng truyền thông và biến sự đối đầu thành một công cụ quyền lực.

Đó là một nhận định vừa mạnh vừa công bằng hơn.

 

16. Phần cuối bài đã chuyển từ lịch sử sang bình luận chính trị

Từ đoạn:

“Khi làm tổng thống, Trump dùng thứ thần học đó thành một triết lý cai trị...”

trở đi, bài không còn chỉ là tiểu sử Roy Cohn nữa.

Nó trở thành một bài bình luận về nhiệm kỳ tổng thống và Trumpism.

Những câu như:

“Luật pháp như một thứ chỉ áp dụng cho kẻ yếu.”

“Tất cả chúng ta đang sống trong lớp học của Roy Cohn.”

“Chính quyền tấn công những công dân mà nó không ưa.”

là nhận định của tác giả, cần được phân biệt với những sự kiện đã kiểm chứng.

Nếu mục đích là chia sẻ trên Facebook hay blog văn chương, cách viết ấy có thể tạo ấn tượng mạnh. Nhưng nếu ông muốn bài có tính lịch sử, nghiên cứu và thuyết phục người đọc trung lập, tôi khuyên giảm những câu kết luận tuyệt đối.

 

Kết luận của tôi

Tôi sẽ chia bài viết thành ba lớp:

Nội dung

Đánh giá

Trump gặp và chịu ảnh hưởng lớn từ Roy Cohn

Có cơ sở rất vững

Cohn là luật sư/cố vấn quan trọng của Trump

Đúng

Cohn ảnh hưởng đến phong cách đối đầu của Trump

Có nhiều nguồn hỗ trợ

“Where's my Roy Cohn?”

Có cơ sở rõ ràng

Cohn trong vụ Rosenberg

Đúng, nhưng không nên quy toàn bộ trách nhiệm cho Cohn

Cohn và McCarthy

Đúng

Cohn là người đồng tính kín đáo

Đúng

Cohn mắc AIDS, qua đời năm 1986

Đúng

Trump xa cách Cohn khi ông bệnh nặng

Có nhiều nguồn ghi nhận, nhưng nên viết với attribution

“Donald pisses ice water”

Có nguồn dẫn lại

Cohn liên quan đến prenup của Ivana

Đúng về cơ bản

“Luật pháp không áp dụng cho ngươi”

Ẩn dụ của tác giả, không nên coi là lời Cohn

“Cohn lập trình Trump”

Nhận định, không phải sự kiện

“Kẻ thù tồi tệ nhất của EU”

Chưa thấy cơ sở đáng tin cậy; nên bỏ

New Yorker ngày 3/8/2026

Sai ngày; bài “The Mentor” là 10/8/2026

Tóm lại: khoảng 70–80% phần lịch sử cốt lõi của bài có nền tảng, nhưng phần còn lại là diễn giải và bình luận chính trị được viết với giọng rất mạnh. Tôi đặc biệt không khuyên ông chia sẻ nguyên văn nếu muốn giữ uy tín của một người viết khảo luận, bởi người đọc có thể bắt lỗi ở những chi tiết nhỏ rồi từ đó nghi ngờ cả những phần đúng.

Điều thú vị nhất, theo tôi, không phải là câu hỏi “Trump có phải là học trò của Roy Cohn hay không?” — điều này có khá nhiều bằng chứng — mà là câu hỏi sâu hơn:

Cohn đã ảnh hưởng đến Trump đến mức nào, và những đặc điểm nào của Trump thực sự đến từ Cohn, trong khi những đặc điểm khác vốn đã hình thành từ gia đình, môi trường kinh doanh và cá tính riêng của Trump?

Đó mới là cách tiếp cận lịch sử đáng để viết thành một bài nghiêm túc.




Lê Tuấn
Cuộc sống thi ca - Sưu tầm
9-10-2026

 

Ra Mắt Ban Chấp Hành Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ - North California

                             Logo Văn Bút Tây Bắc Hoa Ky - North California THÀNH LẬP TRUNG TÂM VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI  VÙNG TÂY BẮC HOA...