Khoảng Lặng Trước Bình Minh - Niềm Vui Mùa Xuân Trong Tâm Thiền

Mỗi ngày một bài thơ. Hôm nay tôi chia sẻ một bài thơ mang theo một chút triết lý, một chút tư tưởng Thiền.
Để chúng ta cùng suy tư, ngôn ngữ trong thơ rất trừu tượng, đôi khi chỉ một chữ nhưng mang nhiều nghĩa.
Tâm hồn thi nhân cũng thế, rất dễ rung động, chỉ cần một chiếc lá rơi, một giọt sương, một cánh lá mong manh của hoa,
hay một ngọn cỏ vừa đâm trồi, rất mong manh dễ vỡ, nhưng ẩn chứa mộ điều gì đó thật vĩ đại, có thể đánh thức tâm hồn thi nhân.

Tế Luân





Khoảng Lặng Trước Bình Minh


Thế là chúng ta đã lầm tưởng
Khi thời gian vụt khỏi tầm tay
Chạy lung tung vượt ra ngoài kiểm soát
Nó không còn nằm trong đồng hồ
Mà nằm trong suy nghĩ của tâm can.

Lời nói chạy ra ngoài suy nghĩ
Lưỡi uốn cong sự thật
Thốt lên lời gian dối
Hai bàn tay cố níu kéo lại
Một nhịp cân bằng mong manh
Ngọt ngào
Thầm kín
Dựa vào thời gian
Rồi dừng lại
Như thật.

Tâm hồn
Nương theo hình hài
Học cách thương nhau
Rồi im lặng

Hô hấp theo nhịp thở
Vài nhịp điệu
Lúc chậm rãi
Lúc dồn dập
Đôi khi lạc nhịp
Rời vào trong khoảng lặng.

Thoát ra từ dòng đời
Trôi theo dòng sông
Thêu dệt thành
Những câu chuyện bên dòng sông
Thơ mộng.

Nhạc điệu chơi rất chậm
Rải rác rơi từng nốt
Trong một tình khúc
Đêm trăng
Cho đến tận cùng
Hơi thở tự điều chỉnh
Cho phù hợp cơ thể

Đợi đến khi trời sáng
Trọn một tình khúc
Đã thành bài hát.

Cả hai chúng ta hiểu nhau
Điều gì xẩy ra trước khi giông bão
Điều gì bên nhau
Trước khi bình minh.

Tế Luân.

Niềm Vui Mùa Xuân Trong Tâm Thiền


Mùa xuân không chỉ đến bằng những cơn gió nhẹ hay những cánh hoa mai, hoa đào rung rinh trước hiên nhà. Mùa xuân còn đến trong tâm hồn người biết dừng lại, biết lắng nghe nhịp thở của đất trời. Khi những vụ mùa đã qua, khi những lo toan của một năm dần lắng xuống, con người mới có thể ngồi yên bên một tách trà ấm, thảnh thơi nhìn cành hoa trước gió và cảm nhận niềm vui rất nhẹ của đời sống.

Niềm vui ấy không phải là thứ gì lớn lao hay xa vời. Nó nằm ngay trong khoảnh khắc hiện tiền: một buổi chiều xuân lặng gió, một cánh chim bay qua vòm trời, hay một nụ hoa vừa hé nở. Người có tâm Thiền nhìn những điều rất nhỏ ấy mà thấy cả một bầu trời an lạc. Bởi vì khi tâm đã lặng, cảnh vật bên ngoài cũng trở nên hiền hòa và sáng trong.

Có khi chỉ cần nhìn một con chim chuyền cành, lòng người đã chợt nhẹ như gió. Mọi bận rộn, mọi trần duyên như lùi xa phía sau. Niềm vui bỗng trở thành một trạng thái bình an giản dị:

Niềm vui là an nhiên
Niềm vui trong tự tại
Quên đi những ưu phiền
Nguồn sống là nhân duyên.

Trong những ngày tĩnh lặng ấy, thỉnh thoảng tôi ngồi ngắm mây trôi trên đỉnh núi, để cho hương vị Thiền thấm dần vào từng hơi thở. Không gian đầy chất thơ, đến nỗi chỉ cần lặng yên một chút thôi, câu chữ đã tự nhiên nảy nở trong lòng. Những buổi sớm tinh khôi, khi mặt trời còn chưa kịp rải những tia nắng đầu tiên, tôi thường bước lên con dốc đá, hít một hơi thở thật sâu. Trong khoảnh khắc đó, đất trời như mở rộng, và ý thơ lặng lẽ tràn về:

Nắng lên soi sáng sương mù
Em về vạt áo, vàng soi bóng ngày
Ngọt ngào hương nụ hồng say
Đêm hoa trinh nữ mộng dài mơ xa.

Thiên nhiên khi được nhìn bằng một tâm hồn an tịnh thì dường như mỗi cảnh vật đều mang một ý vị Thiền. Ánh nắng, làn sương, cánh hoa hay tiếng chim, tất cả đều trở thành một bài thơ không lời của vũ trụ.

Không chỉ mùa xuân mới có vẻ đẹp ấy. Có những đêm đông lạnh, tôi cùng vài người bạn nhóm một bếp lửa nhỏ, pha ấm trà nóng. Bên ngoài hiên, mưa phùn rơi rất nhẹ, những đóa trà my lặng lẽ nở trong bóng tối.

Không gian tĩnh lặng đến mức chỉ cần nhìn ngọn lửa bập bùng cũng thấy ấm cả tâm hồn. Trong khoảnh khắc ấy, bài thơ chợt đến như một ánh lửa nhỏ trong đêm:

Lặng lẽ hương đêm mưa nhẹ rơi
Lửa hồng bếp ấm lòng chơi vơi
Ấm hồn thi sĩ còn đương mộng
Tuệ giác thiền môn sáng ý người.

Đó là những giây phút mà niềm vui không cần lời giải thích. Nó chỉ là sự hiện diện của bình an, của tình huynh đệ, của hơi ấm giữa mùa đông lạnh giá.

Có lẽ vì thế mà tôi luôn biết ơn những ngày tháng "ẩn cư" giản dị ấy. Nhờ có những ngày sống chậm giữa thiên nhiên, con người mới hiểu rằng mùa xuân thật sự không chỉ nằm ở ngoài trời, mà còn nở trong chính tâm mình.

Khi tâm an, thì dù là xuân, hạ, thu hay đông, mỗi ngày trôi qua đều có thể trở thành một mùa xuân tĩnh lặng và sáng trong.


Tế Luân

Tranh vẽ của một họa sĩ trẻ quê ở Bắc Giang tên 

Nguyễn Đức Thành.

Lê Tuấn 

Cuộc Sống Thi Ca

Sưu tầm

Nhìn Từ Một Đốm Lửa Đời Người

Triết Lý Nhìn Từ Một Đốm Lửa

Tựa đề là một ý tưởng rất đẹp:
con người như một đốm lửa của đời sống.

Tế Luân

        Mỗi con người chúng ta, đều trưởng thành từ một đốm lửa nhỏ nhoi, nóng bỏng và rực sáng, tự đốt cháy niềm hoan lạc, sự đam mê và hân hoan, và cũng tự thiêu đốt những thống khổ, những sai lầm và sự ngu muội của chính mình.

        Cha mẹ, anh em ruột thịt, dù thân cận gần gũi tới đâu, dù yêu thương mình đến mức nào, cũng không bao giờ thấu hiểu tận cùng cái đốm lửa đó bùng cháy và tàn lụi như thế nào trong sâu thẳm của mỗi phận người.

        Hạnh phúc hay bất hạnh của mỗi đời người còn nổi trôi theo hoàn cảnh, theo vận nước, theo những cơn sóng ngầm của thời cuộc mà cả nhân loại phải đi qua.

        Có những thời đại mà đốm lửa trong lòng con người bùng cháy mạnh mẽ như ngọn đuốc giữa đêm dài. Người ta dám mơ ước, dám yêu thương, dám hy sinh và dám bước tới những chân trời chưa từng biết.

        Nhưng cũng có những thời đại mà đốm lửa ấy bị cuộc đời vùi dập, bị thời thế bóp chết, bị bóng tối của sợ hãi và nghi ngờ phủ kín, khiến con người chỉ còn biết cúi đầu đi qua những ngày tháng lặng lẽ.

        Thế nhưng kỳ lạ thay, dù hoàn cảnh có khắc nghiệt đến đâu, đốm lửa ấy vẫn không bao giờ hoàn toàn tắt. Nó có thể chỉ còn là một nhúm tro tàn tâm ỉ trong sâu thẳm tâm hồn, nhưng chỉ cần một làn gió nhẹ của hy vọng, một ánh nhìn cảm thông, hay một khoảnh khắc tỉnh thức, nó lại có thể bùng lên, soi sáng lại con đường của đời người.

        Bởi vì con người không chỉ sống bằng cơm áo và những nhu cầu vật chất của đời sống. Con người còn sống bằng những ước mơ thầm kín, những câu hỏi về ý nghĩa của đời mình, và niềm khát vọng được hiểu, được yêu, được để lại một dấu vết nhỏ bé nào đó trong dòng chảy mênh mông của thời gian.

        Cuối cùng, mỗi đời người giống như một ngọn đèn được thắp lên giữa cõi nhân gian rộng lớn. Có ngọn đèn cháy sáng rực rỡ, có ngọn chỉ le lói trong gió, nhưng tất cả rồi cũng sẽ đi đến một điểm chung: khi dầu đã cạn và tim đèn đã tàn, ánh sáng ấy sẽ phụt lên rực sáng rồi lặng lẽ tắt lịm.

        Nhưng điều còn lại không phải chỉ là bóng tối. Điều còn lại là hơi ấm mà ngọn lửa ấy đã từng tỏa ra, là những tia sáng nhỏ bé mà nó đã kịp soi vào cuộc đời của những người khác.

        Và có lẽ, chính vì vậy mà mỗi đốm lửa đời người, dù nhỏ bé đến đâu, vẫn mang một ý nghĩa thầm lặng nhưng vô cùng sâu xa trong cõi nhân gian này. 🔥

Đốm Lửa Đời Người

Mỗi chúng ta
bước vào đời
từ một đốm lửa nhỏ.

Không ai nhìn thấy nó
ngoài chính mình.

Đốm lửa ấy
có khi bùng lên dữ dội
trong những năm tháng tuổi trẻ
khi trái tim còn tin tưởng
mọi con đường đều dẫn đến mặt trời.

Nó cháy bằng đam mê,
cháy bằng ước mơ,
cháy bằng những niềm vui rất ngắn
và những nỗi buồn rất dài.

Có khi
chính ngọn lửa ấy
tự thiêu đốt mình
trong những cơn say mê lầm lẫn
trong những sai lạc u mê
mà đời người, Ai cũng phải đi qua.

Cha mẹ
anh em
bạn bè thân thiết
có thể đi cạnh ta một đoạn đường
nhưng không ai
thật sự nhìn thấy
ngọn lửa đang cháy trong lòng ta
đã rực sáng
hay đang tàn lụi.

Mỗi phận người
là một ngọn lửa cô đơn.

Có người
được gió thuận của thời cuộc
thổi bùng lên thành đuốc sáng.

Có người
gặp bão giông của lịch sử
chỉ còn giữ được
một đốm than hồng
le lói trong đêm.

Nhưng kỳ lạ thay —
chỉ cần còn một chút than hồng
đời người vẫn còn ấm.

Và đến một ngày
khi ta nhìn lại con đường đã qua
mới hiểu rằng
ý nghĩa của đời người
không phải là ngọn lửa cháy lớn bao nhiêu,

mà là
trong những tháng năm dài của gió bụi

ta đã giữ được
bao nhiêu ánh sáng
cho chính mình
và cho người khác.

Tế Luân

Đó chỉ là đốm lựa của đời người. nhưng còn đốm lửa của tình yêu. Nằm sâu tận đáy trái tim con người thì sao?

        Trong ngọn lửa đời người, có một phần cháy sâu nhất mà không phải ai cũng nhận ra ngay từ đầu, đó là đốm lửa của tình yêu.

        Tình yêu không chỉ là sự rung động của tuổi trẻ hay những phút giây nồng nhiệt chóng qua; nó là nguồn nhiệt âm thầm nuôi dưỡng tâm hồn con người qua suốt hành trình sống.

        Chính tình yêu làm cho ngọn lửa đời người có ý nghĩa: khi ta yêu thương cha mẹ, gia đình, bạn bè, khi ta biết cảm thông với nỗi đau của người khác, hay khi ta nâng niu một kỷ niệm đẹp của đời mình.

        Những tham vọng, vinh quang hay thất bại rồi cũng có ngày nguội lạnh, nhưng đốm lửa tình yêu, nếu được giữ gìn, vẫn âm ỉ cháy như một vầng than hồng trong trái tim.

        Nó là phần tinh túy nhất của ngọn lửa đời người, phần ánh sáng và hơi ấm mà ta có thể để lại cho cuộc đời, ngay cả khi chính ngọn lửa của mình đang dần lắng xuống.

Đốm Lửa Tình Yêu

Nhưng trong ngọn lửa đời người
còn có một đốm lửa khác
đốm lửa tình yêu.

Nó không ồn ào như tham vọng
không chói lòa như vinh quang
nhưng lại cháy âm thầm
và bền bỉ nhất.

Có khi
nó bừng lên trong một ánh mắt
một bàn tay chạm khẽ
một buổi chiều gió nhẹ
mà trái tim bỗng biết mình không còn cô độc.

Có khi
nó cháy suốt cả một đời người
qua bao mùa ly biệt
qua những năm tháng
mà ký ức còn ấm hơn hiện tại.

Tình yêu
không chỉ là đam mê của tuổi trẻ
mà còn là ngọn lửa
giữ ấm linh hồn con người
khi mùa đông của đời sống kéo đến.

Có người
đã từng yêu rất sâu
nên suốt đời mang trong tim
một vầng than đỏ.

Có người
đánh rơi tình yêu giữa dòng đời
và từ đó
ngọn lửa trong họ
cháy ít ánh sáng hơn.

Nhưng dù thế nào
mỗi con người
khi sinh ra
đều được trao cho một tia lửa nhỏ
của yêu thương.

Nếu biết giữ gìn
nó sẽ trở thành
ánh sáng.

Nếu biết chia sẻ
nó sẽ trở thành
hơi ấm.

Và đến cuối cuộc đời
khi mọi ngọn lửa khác
đã lặng dần

có khi
chỉ còn lại

một đốm lửa rất nhỏ
trong trái tim.

đó là
tình yêu

vẫn còn cháy.

Tế Luân

Tình Là Gì?

Một Lần Đã Yêu. Tình Khúc Tế Luân

Dường Như Em Đến Thăm Tôi

Thân Ta Hạt Bụi Vô Thường

Bài Thơ: Nghich Lý Thuận Chiều Trong Thơ Tình

Việc bày tỏ tình cảm qua âm nhạc trở thành một điều quá dễ dàng trong thời đại ngày nay. Mở một phần mềm nghe nhạc bất kỳ nào đó trên Youtube, bạn lúc nào cũng có thể nghe được một bài hát diễn tả cảm xúc trong tình yêu lứa đôi. 

Nhưng, đã bao giờ bạn nghĩ đến dùng những bài thơ để thể hiện chính mình?

Một bài thơ với ngôn từ hòa nhịp vần điệu và du dương trong giai điệu, cho thấy những góc khuất sâu kín nhất trong tâm hồn tác giả, đồng thời khơi gợi sự đồng cảm nơi người đọc. Hãy cùng mở rộng một chút kiến thức về những bài thơ tình được xem là kinh điển trong nền văn học thế giới.

Cách đây nhiều năm, không ít bạn trẻ đã bị lôi cuốn vì một bài thơ tình yêu, nói về nghịch lý thuận chiều trong tình yêu.

Ngôn từ của bài thơ xoáy sâu vào một hiện tượng trong cuộc đời chúng ta thường gặp: Nói vậy mà không phải vậy, tưởng thế mà không là thế. Và nếu đã thực sự yêu nhau, hiểu nhau...thì hãy nhìn vào mắt nhau, hãy đọc trong mắt nhau. Hồi ấy, không ít bạn trẻ lầm tưởng bài thơ giản dị mà sâu sắc ấy là của một cô gái trẻ người Ba Lan.

Thực ra bài thơ này là của Kapuchikian người Nga do nhà thơ Xuân Diệu chuyển ngữ. Bài thơ được dịch ra tiếng Việt như sau:


Em bảo anh: Đi, đi!
Sao anh không dừng lại
Em bảo anh đừng đợi
Sao anh vội về ngay!

Lời nói thoảng gió bay
Đôi mắt huyền đẫm lệ
Sao mà anh ngốc thế
Không nhìn vào mắt em!

Tôi xin họa lại bài thơ này
Để hai bài thơ có chung nguồn cảm xúc


Đừng Nghe Lời Em

Em nói: Thôi, đừng đến
Sao anh vẫn đứng đây?
Em bảo rằng vui lắm
Sao mắt anh buồn vậy?

Em nói: Mình xa nhé
Sao anh chẳng quay đi?
Em mỉm cưới rất khẽ
Sao lòng anh sầu bi?

Em nói: đừng thương nữa
Sao tay anh siết chặt?
Em bảo rằng quên đi
Sao anh nhìn rất thật?

Lời em như mây gió
Bay ngang giữa trời chiều
Nếu anh còn muốn hiểu
Xin đọc trong mắt em.

Tế Luân

Tiếp theo là một bài thơ họa lại nhưng hiện đại hơn, giữ ý tưởng “lời nói ngược với cảm xúc” nhưng đặt trong bối cảnh quen thuộc của tình yêu giới trẻ hôm nay.

Đừng Đọc Mỗi Tin Nhắn

Em nhắn: “Thôi, mình dừng nhé”
Sao anh vẫn gõ: “Ổn không?”
Em thả một icon cười nhẹ
Mà sao anh khóc trong lòng

Em viết: “Đừng chờ em nữa”
Sao anh vẫn đứng dưới nhà?
Tin nhắn hiện chữ “đã xem”
Tim anh còn chưa chịu qua.

Em bảo: “Em ổn rồi nhé”
Nhưng sao anh nhắn cả đêm
Chợt anh nhìn vào khoảng lặng
Thấy điều em giấu trong tim.

Đôi khi lời em rất ngắn
Như gió lướt qua màn hình
Nhưng đôi mắt khi gặp lại
Nói nhiều hơn cả ngàn tin.

Vậy nên nếu anh muốn hiểu
Đừng đọc mỗi dòng em ghi
Có những điều không gõ được
Nhìn mắt nhau… mới biết gì.

Tế Luân



Tiếp theo đây cũng là một vài bài thơ tình hay 

Tương Tư 

(Đỗ Phủ- Trung Quốc)


Hoa hoa lá lá rụng bời bời
Không thấy chàng ngày nhớ chẳng nguôi.
Gan ruột xót xa dường muối xát
Lệ rưng chưa đọng đã tuôn ơi.

Mình ta một tấc lòng
Không ai cùng để ngỏ
Gió cuốn mấy tầng không
Với trăng ta bày tỏ.

Ôm dàn lên lầu cao
Lầu cao tràn ánh nguyệt
Chưa dứt khúc tương tư
Lệ nhỏ đàn dây đứt.

Người ta bảo Tương sâu
Chưa bằng tương tư đâu
Sông sâu còn có đáy
Tương tư lại không bờ.

Chàng ở đầu sông Tương
Thiếp ở cuối sông Tương
Nhớ nhau mà không thấy
Cùng uống nước sông Tương.

Mộng buồn bay chẳng đến
Chỉ chết mới gặp nhau
Tương tư ta khổ đau
Có tương tư mới biết.

Tương tư, tương tư, ôi tương tư!
Tương tư dằng dặc, ôi vô tận!
Sớm biết yêu thương lòng mang hận
Thà buổi ban sơ cứ hững hờ. 

(Nguyễn Đôn dịch)



Gửi Phương Xa 

(Lý Bạch -Trung Quốc)


Người đẹp còn đây, nhà đầy bông
Người đẹp đi rồi giường bỏ không
Giường không, đệm cuốn, nào ai ngủ
Nay đã ba năm hương còn xông.

Hương thơm, thơm không dứt
Người đi, đi không về
Nhớ nhau lá vàng rụng
Rêu biếc sương dầm dề.

(Nguyễn Hữu Bổng dịch)



Không Đề 

(Trần Mỹ Dung -Trung Quốc)


Chén xuân chan chứa bao tình
Cỏ thơm xơ xác, con oanh thẫn thờ
Sớm mai chàng đã đi chưa
Xin đem nước mắt làm mưa giữ chàng. 

(Nguyễn Bính dịch)



Lại Nói Về Em Nữa 

(Nadim Hítmét -Thổ Nhĩ Kỳ)


Ta yêu nơi em
Cuộc phiêu lưu của những chuyến tàu lên đường đi Bắc cực
Ta yêu nơi em
Sự táo gan của những người đánh cuộc tìm những phát hiện lớn lao

Ta yêu nơi em cái xa vời rộng cao
Ta yêu nơi em cái không thể nào đạt tới
Ta vào trong mắt em như vào trong rừng mặt trời đầy chói
Và khi ta nhễ nhại, đói ăn, điên dại

Ta có nỗi mê mải của kẻ đi săn đế cắn vào thịt em
Ta yêu nơi em cái không thể nào đạt tới
Nhưng không phải đâu cái tuyệt đường mong mỏi.

II

Em là nỗi ràng buộc và niềm tự do của ta
Em là thịt của ta bỏng cháy
Như thịt trần của đêm hè nóng dậy
Em là xứ sở của ta

Em, với những rạch xanh trong đôi mắt nâu pha
Em, cao sang và đắc thắng
Em là nỗi lòng ta hoài vọng
Khi đạt tới em Thì ta biết em là nới không tới được bao giờ. 

(Xuân Diệu dịch)

Xin mời nghe ca khúc (Em Bảo Anh Đi Đi)

Công Án Thiền - Bóng Tối Có Trước Hay Ánh Sáng Có Trước?

Trước khi đi vào bài thơ Triết Lý, thể hiện dòng suy tư của tôi.
Tháng ba vẫn còn đây, tháng ba là tháng sinh nhật của tôi, một chút dư hương còn phảng phất, tôi viết bài thơ ngắn.

Tuổi Hạc

Lời nói nào chạm ngõ
Loài hoa nào biết ơn
Ly rượu đỏ vừa cạn
Chết còn nhớ môi em.

Bài thơ chưa ráo mực
Dấu chân em bước lên
Mảnh lụa vàng xuyên thấu
Tiếng đời vừa gọi tên.

Thời gian đếm tuổi hạc
Thổi tắt nến trên tay
Nụ hôn tình trên tóc
Bạc trắng khối tình đầy.

Sinh nhật mừng tuổi hạc
Tháng ba hoa trắng bay
Khép lại trong khoảng khắc
Đời bình yên hôm nay.

Tế Luân
Mừng sinh nhật tôi


Bây Giờ xin đi vào bài thơ Triết Lý Đời Sống.

Đi Tìm Triết Lý Đời Sống

Bóng tối có trước
hay ánh sáng có trước
Cái nào trước
Cái nào sau.

Từ đó tôi im lặng
không trả lời.
Như người ta nói
tội ác là thầy của đạo lý.

Nhưng rồi tôi chợt hiểu
khi nhìn một hạt sương
đang tan trên đầu cỏ
giữa bình minh.

Bóng tối
không sinh ra ánh sáng
Ánh sáng
cũng chẳng sinh ra bóng tối.

Chúng chỉ là
hai mặt của một câu hỏi
mà con người
đã hỏi từ thuở hồng hoang.

Như thiện và ác
như khổ đau và cứu rỗi
như dòng sông
và bờ bến của nó.

Có lẽ
điều đến trước
không phải là ánh sáng
cũng không phải là bóng tối.

Mà là
một khoảng im lặng rất sâu
trước khi vũ trụ
cất tiếng thở đầu tiên.

Và trong khoảng lặng ấy
con người
đã được sinh ra
để đi tìm câu trả lời
cho chính mình.

Tế Luân
Một chút triết lý trong đời sống.

Bài thơ này như một Công Án Thiền

Để chúng ta suy ngẫm.

Câu hỏi “Ánh sáng có trước hay bóng tối có trước?” tưởng như đơn giản, nhưng thực ra là một công án Thiền rất sâu sắc.

Công án không nhằm tìm một câu trả lời bằng lý luận, mà để người nghe dừng lại, suy ngẫm và trực nhận bản chất của sự vật.

Trong cái nhìn thông thường của con người, ta dễ nghĩ rằng bóng tối có trước, vì khi chưa có ánh sáng thì mọi thứ đều tối.

Nhưng trong cái nhìn của Thiền, bóng tối không phải là một thực thể thật sự. Bóng tối chỉ là sự vắng mặt của ánh sáng.

Khi một ngọn đèn được thắp lên, bóng tối lập tức biến mất. Nó không đi đâu cả, chỉ đơn giản là không còn điều kiện để tồn tại.

Vì vậy, nếu nói theo nghĩa sâu xa, ánh sáng mới là điều có thật, còn bóng tối chỉ là trạng thái tạm thời khi ánh sáng chưa xuất hiện.

Cũng giống như trong đời sống tinh thần của con người: vô minh giống như bóng tối, còn trí tuệ giống như ánh sáng.

Khi trí tuệ bừng lên, vô minh tự nhiên tan biến.

Nhưng Thiền còn đi xa hơn một bước. Các thiền sư thường nói: khi còn đặt câu hỏi “cái nào có trước”, ta vẫn còn đứng trong thế giới của nhị nguyên,

sáng và tối, có và không. Trong sự tỉnh thức sâu xa, ánh sáng và bóng tối chỉ là hai mặt của cùng một thực tại.

Khi tâm hoàn toàn tĩnh lặng, câu hỏi ấy tự nhiên tan biến, giống như bóng tối tan khi mặt trời mọc.

Vì vậy, công án này không chỉ là một câu hỏi triết học, mà là một lời nhắc nhở:
hãy thắp lên ánh sáng của sự tỉnh thức trong chính mình.

Khi ánh sáng ấy xuất hiện, mọi bóng tối của nghi ngờ, lo lắng và vô minh sẽ tự nhiên tan biến.



Công Án Thiền

Bóng tối có trước
hay ánh sáng có trước?

Tôi hỏi
người đi ngang.

Người không trả lời
chỉ chỉ tay
về phía mặt trời đang lặn.

Chiều xuống
bóng tối đầy sân.

Tôi cúi đầu
nhặt một chiếc lá.

Bỗng nhận biết
câu hỏi
đã rơi mất
từ lúc nào.

Tế Luân

Sinh Nhật Tôi Và Tháng Ba

Sinh Nhật Tôi Và Tháng Ba

Sinh nhật tôi đúng vào ngày đầu tiên của tháng Ba. Khi mùa xuân vừa kịp đặt bàn tay ấm áp lên mặt đất.
Trời như dịu lại, nắng không gắt, gió không lạnh,
và những cánh hoa anh đào trắng, hồng lặng lẽ nở như một lời chúc mừng không thành tiếng.

Tháng Ba không ồn ào.
Nó đến nhẹ như hơi thở, đẹp vừa đủ để người ta dừng lại ngắm nhìn,
và sự yên tĩnh vừa đủ để người ta suy nghĩ về chính mình.

Năm nay, tôi bước sang tuổi bảy mươi chín.
Một con số không còn gợi lên sự vội vàng, mà nhắc tôi nhớ đến sự lắng đọng.
Ở tuổi này, đời người không còn được đo bằng những gì sẽ đến,
mà bằng những gì đã đi qua,
niềm vui, nỗi buồn, thành công, thất bại,
và cả những điều dang dở không bao giờ kịp gọi tên.

Tôi hiểu rằng đời người, giống như bốn mùa luân chuyển.
Có xuân để bắt đầu, có hạ để cháy hết mình, có thu để lắng đọng,
và có đông để học cách buông tay.
Nhưng thật lạ, khi đã đi gần hết vòng tròn ấy, người ta lại gặp mùa xuân một lần nữa,
mùa xuân của nội tâm.

Tháng Ba của tôi hôm nay, không còn là tháng của khát vọng lớn lao,
mà là tháng của biết ơn.
Biết ơn vì còn được nhìn thấy hoa nở, còn cảm nhận được nắng ấm trên vai,
còn nghe được tiếng lòng mình bình an hơn ngày cũ.

Sinh nhật, ở tuổi này, không còn là thêm một năm để đếm,
mà là thêm một năm để hiểu.
Hiểu rằng:
được sống trọn vẹn từng ngày đã là một ân huệ,
được yêu thương và được tha thứ, cho người khác
và cho chính mình, là món quà quý giá nhất của đời người.

Bước vào tháng Ba,
tôi mỉm cười với tuổi bảy mươi chín của mình, như nhìn một cành hoa anh đào, 

đang nở lần cuối trong mùa,
không phô trương, không nuối tiếc,
chỉ lặng lẽ đẹp
theo cách rất riêng của nó.

Tôi mừng sinh nhật tôi và Tháng Ba.

Tế Luân

Sinh Nhật Tôi Và Tháng Ba

Tháng Ba về, gió rất khẽ ngoài hiên
Hoa trắng rơi như tuyết muộn mùa đông
Cánh đào mỏng, mong manh trong nắng sớm
Chạm nhẹ đời người
rồi lặng lẽ bay đi.

Bảy mươi chín năm tuổi đời
không còn đếm bằng tháng ngày
mà bằng những mùa hoa đã nở
bằng yêu thương đã trao
và những bình yên
đã học cách giữ gìn.

Hoa táo trắng tinh
anh đào hồng khe khẽ
đứng cạnh nhau trong im lặng
như đã hiểu đời người
cuối cùng
là học cách hòa giải
giữa mất và còn
giữa đến và đi.

Có những cơn gió rất xưa
từng thổi qua chiến tranh, ly biệt
cũng có những buổi chiều rất mới
khi lòng bỗng nhẹ tênh
như cánh hoa rơi
không tiếc nuối.

Sinh nhật tháng Ba
và sinh nhật tôi
không cần nến
không cần lời chúc mừng
chỉ cần một khoảnh khắc
đứng yên
để nghe thời gian mỉm cười
trong hương hoa
mỏng như hơi thở
của đất trời.

Tế Luân
Mừng sinh Tôi và tháng Ba.

Xin mời thưởng thức ca khúc Vội Chi Rồi Mình Cũng Già

Lá Thu Theo Tà Áo Em - Tình Khúc Tế Luân

        Người nghệ sĩ lang thang hoài trong tâm tưởng, để viết vần thơ cho tình yêu. Từ những vần thơ này tôi đã đem vào đó cái hồn của âm nhạc.
        Nhờ những giai điệu tuyệt vời để làm thăng hoa cảm xúc cho những vần thơ cất cánh bay cao.
        Trân trọng giới thiệu một tình khúc mới sáng tác
        Lê Tuấn

        Theo tôi một ca khúc về tình yêu vốn không có biên giới, không bị ràng buộc bởi thời gian, và càng không lệ thuộc vào mùa màng.
        Bốn mùa chỉ là những gam màu của cảm xúc; chính sự luân chuyển ấy làm cho tình yêu thêm đậm hương, thêm chiều sâu và sức sống.
        Có lẽ vì vậy, dù đang là mùa xuân, mùa của khởi đầu và nảy nở. Tôi vẫn chọn viết một tình khúc mang bối cảnh mùa thu,
nơi cảm xúc lắng đọng lại, nơi yêu thương được soi chiếu bằng ký ức, và tình yêu hiện lên rõ nét nhất trong những khoảng lặng của tâm hồn.

        Trên nền của giai điệu Ballad Rumba chậm rãi, mềm mại, Thi nhạc sĩ Tế Luân đã kể câu chuyện tình của sự chia xa,
của nụ hôn cạn hương vị, của tà áo phong sương khuất dần giữa vạn dặm đường đời.

        Tình khúc Tế Luân ​(Lá Thu Theo Tà Áo Em​), là một ca khúc trữ tình, lãng mạn, được thêu dệt nên từ những rung động
mong manh của mùa thu, nơi từng chiếc lá, từng cơn gió và từng bước chân xa vắng đều mang hình bóng của một cuộc tình đã qua.
Ca khúc lấy cảm hứng từ bài thơ Lá Thu Theo Tà Áo Em, chính ca khúc này là dòng hồi tưởng dịu buồn về một mối duyên lỡ,
nơi tình yêu không tắt hẳn mà lặng lẽ âm thầm trong nỗi nhớ.

        Âm nhạc và ca từ hòa quyện như một bức tranh thu bảng lảng sương khói: có rét buốt, có cô đơn,
nhưng cũng có vẻ đẹp rất người, đó là vẻ đẹp trong nỗi đau, trong sự vấn vương không dứt.
        Ca khúc được tác giả tự chọn giai điệu, nhạc cụ và giọng hát, với sự hỗ trợ hòa âm và trình bày của công nghệ AI,
như một cách nối dài cảm xúc sáng tạo trong thời đại mới.
        Dù được thể hiện bằng công nghệ thời đại mới. Thi Nhạc Sĩ Tế Luân vẫn mang trọn vẹn hơi thở của một tâm hồn nghệ sĩ:
chân thành, lãng mạn và đầy chất thơ.
        Bởi sau cùng, trong âm nhạc của Tế Luân, người nghe không chỉ bắt gặp một câu chuyện tình, mà còn gặp chính mình,
giữa mùa thu quyến rũ, nơi

        “tên em rơi xuống giữa vần câu thơ”, và em vẫn mãi mãi là hồn… thơ.

Lá Thu Theo Tà Áo Em

Thu hiu hắt
Gió bên thềm
Lá thu lạc bước
Theo tà áo em.

Nụ hôn cạn
Thấm giọt sầu
Tình xưa mây nước
Ướt mờ dung nhan.

Thu rét buốt
Ngọn gió đông
Em đi xa mãi
Tình buồn trống không.

Em quya lại
Lá thu buồn
Thương em vàng úa
Cơn đau điên cuồng.

Áo phong sương
Vạn dặm đường
Tình nơi xa ấy
Em còn vấn vương?

Em có nhớ
Buổi chiếu mưa
Nhìn theo bóng nước
Phố buồn hơn xưa.

Tình lẻ loi
Giữa thu đông
Thiếu em chung bước
Như là hư không.

Nhạc sầu ai hát
Nối nhịp câu thề
Đón tay em bước
Lối về đam mê.

Mùa thu quến rũ
Đẹp như giấc mơ
Tên em rơi xuống
Giữa vần câu thơ.

Vì Em là hồn . . . thơ.

Tế Luân

Xin Mời Thưởng Thức Tình Khúc Tế Luân

Lá Thu Theo Tà Áo Em

Giai điệu Ballad RumBa 

Tuyển Tập Nguyệt San Tam Cá Nguyệt VBVNHN Ấn Hành.

Chia sẻ hai tuyển tập Nguyệt San Tam Cá Nguyệt 

VBVNHN ấn hành.

Maryland, ngày 19/2/2026

Kính thăm quý văn hữu VBVNHN,
Cung Lan chân thành cảm ơn văn hữu letamanh (3-6), Hai Lúa NHL(7) Đặng Toản(8-16), văn hữu Kim Oanh (Úc châu) (18-19), chủ tịch VBVĐBHK văn thi sĩ Hồng Thuỷ (19-23) , văn hữu thi sĩ Nhật Quang Phi Hồ ( 23) văn hữu thi sĩ Tha Nhân Trần Chương Lương(24-27), văn thi sĩ Phương Hoa(28-35), văn hữu Hai Lúa Nguyễn Hoàng Linh(28) văn hữu Phong Châu (38-45), văn hữu Lê Anh Dũng leanhdung (48) văn hữu Hai Lúa Nguyễn Hoàng Linh( 49) văn hữu Lê Tuấn (50-71) văn hữu Lê Anh Dũng letamanh (74) văn hữu văn thi sĩ Tiểu Lục Thần Phong (75-79); văn hữu Lê Tuấn (80) văn hữu Hoàng Thục Linh(81-82), văn hữu thi sĩ Lê Mai Lĩnh (83-85) văn hữu văn thi sĩ Tạ Quang Tuấn (86-88),văn hữu thi sĩ Phạm Phan Lang (89-91), văn hữu thi sĩ Nhật Quang Phi Hồ (92), văn hữu thi sĩ Thanh Song Kim Phú (93-107), văn thi sĩ Dương Việt Chỉnh (108)văn hữu văn thi sĩ Tạ Quang Tuấn (109)văn hữu thi sĩ Tha Nhân Trần Chương Lương(110-116) Phong Châu Hoàng Kim Châu( 117-125), Cung thi Lan (125) đóng góp tác phẩm cho Tam Cá Nguyệt San kỳ I-2026 Xuân Hy Vọng (Tập 2)

https://anyflip.com/almib/llps/







https://anyflip.com/almib/llps/ tap 2

https://anyflip.com/almib/qpzs/ tap 1

https://vietpen.org/tam-ca-nguyet-san-vbvnhn2026/

Xin mời open anyflip.com/almib/qpzs tap 1 và 2

Trân trọng

Lê Tuấn