Nơi lưu giữ những rung động, dấu ấn của đời người. Nơi chia sẻ cuộc sống và văn Học Nghệ Thuật, của những tâm hồn thi nhân lãng mạn. Nếu không có thi nhân, không có tâm hồn nghệ sĩ, con người sẽ nhàm chán vì sự đơn điệu của cuộc sống. Bởi vì đời sống chỉ là cõi tạm một ngày nào đó hình bóng của ta sẽ tan biến.
Chân dung ta bóng hư vô
Dòng sông tình tự nhấp nhô bóng mình.
Đôi lời tâm sự khi viết hai bài thơ này.
Tôi vẫn thường hay nói đùa. Tôi là người nghệ sĩ lang thang có tâm hồn thi sĩ
luôn nhập hồn giữa thực và mộng, giữa mùa thu và hoàng hôn, giữa nỗi cô đơn
và khát vọng yêu thương.
Đặc biệt, trong bài Tôi Đi Tìm Tôi,
tôi tự đặt ra câu hỏi? Dường như không chỉ là đi tìm một người tình, mà còn là
hành trình đi tìm chính mình qua tình yêu, qua thơ và qua những chuyển động âm
thầm của tâm tưởng.
Còn bài thơ Ngắm Hoàng Hôn Chiều
Thu lại mang một sắc thái khác: nhẹ nhàng, giàu nhạc tính, có những hình
ảnh đẹp như hạt mầm, chiếc lá, giọt mưa và phiến đá đợi chờ ngàn năm.
Ngẫu Hứng Mùa Thu
Tháng Mười 2026
Tế Luân
TÔI ĐI TÌM TÔI
Buổi chiều, mặt trời lặn về bên kia núi,
Làm nhạt nhòa tiếng em cười sắp tối.
Bầu trời xanh dần chìm vào hoàng hôn,
Gửi lời chào buổi tối đến muôn hoa.
Từ nơi này, tôi gửi về bên kia
Một khoảng lặng đi tìm chính mình.
Nỗi đam mê khát khao trong đêm tối,
Có phải là em đang hòa tan vào đất trời?
Ngọn gió đêm lùa qua hơi lạnh,
Như bàn tay phù phiếm giữa màn đêm,
Chạm vào đam mê, chạm miền ảo giác,
Ngã vào nhau, cho đời tha thiết gần nhau.
Bỗng nhận ra những chuyển mình se lạnh,
Gió mùa thu cuốn bay chiếc lá vàng cổ tích.
Mở trang thơ, những ẩn ngữ đợi chờ,
Khơi lại cuộc đời trong trái tim hoang dại.
Dòng thơ ướt mềm như tóc em bay,
Âm thầm vuốt ve bờ vai gầy.
Tôi nhìn hoàng hôn chìm sau bóng núi,
Vẫn còn đây,
Vẫn miệt mài đi tìm...
Tế Luân Ngẫu hứng mùa thu
10-15-26
NGẮM HOÀNG HÔN CHIỀU THU
Nhìn em như ngọc ngà
Khi hoàng hôn chưa tắt.
Cọng cỏ buồn nở hoa,
Giọt mưa còn đọng hạt.
Như dấu lặng đợi chờ
Một phím đàn lên tiếng.
Mùa thu đến trong mơ,
Như chim trời cất tiếng.
Bạn tình về chung cành,
Hát ca cùng nhân thế.
Thanh âm vọng trời xanh,
Ngân nga lời ước thề.
Tình yêu nào tội lỗi,
Khi hạt mầm nở hoa?
Khát khao tình trở lại,
Mật ngữ nằm trong thơ.
Tháng mười, mùa thu đến,
Lá rơi chạm phiến đá nằm im.
Bật lên lời mật ngữ,
Ngàn năm đá đợi em.
Mùa thu và hoàng hôn...
Câu thơ này bỏ trống,
Để gió về lấp đầy
Những điều chưa thể nói.
Giới thiệu trang web Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Tây Bắc Hoa Kỳ
Louis Tuấn Lê
Trong thời đại công nghệ thông tin
phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là sự xuất hiện và tiến bộ vượt bậc của trí tuệ
nhân tạo (AI), trang web không còn đơn thuần là một phương tiện truyền tải
thông tin. Đối với lĩnh vực văn học nghệ thuật, một trang web có giá trị còn là
nơi lưu giữ tác phẩm, phổ biến tri thức, kết nối những tâm hồn đồng điệu và góp
phần bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của con người.
Vậy, thế nào là một trang web văn học
nghệ thuật có chất lượng và tầm vóc? Theo tôi, một trang web văn học xuất sắc
không nhất thiết phải có quy mô lớn nhất, số lượng bài vở nhiều nhất hay hình
thức trình bày cầu kỳ nhất. Điều quan trọng hơn cả là phải có một tầm nhìn văn
hóa, một định hướng sáng tạo rõ ràng và khả năng phục vụ lâu dài cho cộng đồng
những người yêu văn chương, nghệ thuật.
1-Trước hết, đó phải là một kho lưu trữ văn học có giá
trị và tầm nhìn rộng mở.
Nơi đây cần hội tụ những tác phẩm có
giá trị thuộc nhiều thể loại, từ thơ ca, truyện ngắn, tùy bút, hồi ký đến biên
khảo, phê bình và lý luận văn học nghệ thuật. Những sáng tác của các thế hệ đi
trước cần được trân trọng bên cạnh những tìm tòi, thử nghiệm của các tác giả
đương thời. Văn học trong nước và văn học hải ngoại, những giá trị truyền thống
và những khuynh hướng sáng tạo mới đều cần có cơ hội được giới thiệu, tiếp nhận
và đối thoại.
Một trang web văn học đúng nghĩa cũng
cần tôn trọng tinh thần tự do sáng tác, tự do biểu đạt và quyền tiếp cận tri
thức. Những tác phẩm có giá trị không nên bị giới hạn bởi định kiến, sự phân
biệt hay những rào cản không cần thiết. Sự đa dạng trong tư tưởng, quan điểm và
phong cách sáng tạo chính là một trong những điều kiện làm nên sức sống của đời
sống văn học.
2-Thứ hai, nội dung phải có chiều sâu văn chương và giá
trị học thuật.
Bên cạnh việc giới
thiệu sáng tác, trang web nên tạo điều kiện cho những bài nghiên cứu, phê bình,
khảo luận và trao đổi về văn học nghệ thuật. Những góc nhìn khác nhau, kể cả
những ý kiến phản biện có cơ sở, sẽ giúp người đọc mở rộng nhận thức và giúp người
cầm bút nhìn lại tác phẩm của mình một cách nghiêm túc hơn.
Một trang web văn
học không nhất thiết phải có ngay một ban cố vấn đông đảo hay một đội ngũ học
giả chuyên nghiệp. Tuy nhiên, việc chú trọng chất lượng biên tập, tính chính
xác của thông tin, sự minh bạch về tác giả và nguồn tư liệu là những yếu tố cần
thiết để tạo dựng uy tín lâu dài.
3-Thứ ba, hình thức trình bày phải trang nhã, khoa học và
thuận tiện cho người đọc.
Một trang web có nội
dung phong phú nhưng trình bày rối rắm, khó tìm kiếm sẽ làm giảm đáng kể giá
trị của những tác phẩm được giới thiệu. Vì vậy, việc phân loại theo tác giả,
thể loại, chủ đề và thời gian sáng tác là điều cần thiết. Những chuyên mục như thơ,
truyện, tùy bút, hồi ký, phê bình, nghiên cứu, âm nhạc và mỹ thuật có thể giúp
độc giả dễ dàng tìm đến lĩnh vực mình yêu thích.
Đặc biệt, một trang
web văn học cần quan tâm đến khả năng lưu trữ và tra cứu lâu dài. Mỗi tác phẩm
được giới thiệu không chỉ phục vụ nhu cầu đọc hôm nay mà còn có thể trở thành
một tư liệu văn hóa cho những người nghiên cứu và các thế hệ mai sau.
4-Thứ tư, trang web phải sống cùng nhịp đập của đời sống
văn học nghệ thuật.
Việc cập nhật thường
xuyên những sáng tác mới, tin tức sinh hoạt văn học, hoạt động của các hội
đoàn, những cuộc hội thảo, ra mắt sách và giao lưu tác giả sẽ giúp trang web
duy trì sức sống. Đó cũng là cách để kết nối những người cầm bút vốn sống cách
xa nhau về địa lý nhưng vẫn có chung một niềm đam mê sáng tạo.
Trong thời đại ngày
nay, khi cộng đồng người Việt sinh sống trên nhiều quốc gia và thế hệ trẻ lớn
lên trong những môi trường ngôn ngữ khác nhau, một trang web văn học còn có thể
trở thành nhịp cầu nối liền các thế hệ, giúp tiếng Việt và văn hóa Việt tiếp
tục hiện diện trong đời sống tinh thần của cộng đồng.
5-Thứ năm, biết vận dụng công nghệ mới để mở rộng cánh
cửa tri thức.
Sự phát triển của
trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều khả năng mới cho việc tìm kiếm thông tin,
dịch thuật, nghiên cứu, quảng bá tác phẩm và tiếp cận độc giả. Một trang web
văn học hiện đại có thể giới thiệu những công cụ hữu ích, những nguồn tài liệu
đáng tin cậy và các ứng dụng công nghệ hỗ trợ sáng tạo.
Tuy nhiên, công nghệ
dù tiến bộ đến đâu cũng chỉ nên là phương tiện phục vụ con người. AI có thể hỗ
trợ người viết tìm kiếm tư liệu, biên tập ngôn ngữ hay tiếp cận độc giả ở những
không gian văn hóa khác nhau; nhưng chiều sâu của tác phẩm, trải nghiệm sống và
trách nhiệm sáng tạo vẫn thuộc về con người. Chính tâm hồn, tư tưởng và cảm xúc
của người cầm bút mới làm nên giá trị nhân văn của văn chương.
Nhìn rộng hơn, những
trang thông tin như Wikipedia có thể giúp độc giả tra cứu tri thức tổng quát;
Goodreads tạo điều kiện cho cộng đồng độc giả tìm hiểu và trao đổi về sách;
nhiều nền tảng khác phục vụ việc học tập, nghiên cứu và khám phá khoa học. Mỗi trang
web có một chức năng riêng. Đối với một trang web văn học nghệ thuật, điều cần
thiết nhất vẫn là xác lập bản sắc riêng, xây dựng nội dung có giá trị và phục
vụ đúng nhu cầu của cộng đồng văn chương.
MỘT DIỆN MẠO MỚI CỦA VĂN BÚT TÂY BẮC HOA KỲ
Từ những suy nghĩ
trên, hôm nay tôi xin trân trọng giới thiệu cùng quý văn thi hữu và độc giả một
trang web tuy mới thành lập, còn đang trên bước đường xây dựng và phát triển,
nhưng đã cho thấy một định hướng đáng khích lệ: Trang web Văn Bút Việt Nam
Hải Ngoại Tây Bắc Hoa Kỳ, California.
Một trang web mới ra
đời thường mang theo sự háo hức của những bước khởi đầu. Nhưng nếu được xây
dựng trên nền tảng của một tầm nhìn văn hóa, được chăm sóc bằng tinh thần trách
nhiệm và biết vận dụng những tiến bộ của công nghệ hiện đại, nó có thể vượt qua
giới hạn của một phương tiện thông tin thông thường để trở thành một không gian
sinh hoạt văn học nghệ thuật có ý nghĩa.
Đáng trân trọng hơn,
công việc xây dựng và chăm sóc trang web có sự đóng góp của anh Thái Phạm, một
thành viên của Văn Bút Tây Bắc, người có kiến thức và sự quan tâm sâu sắc đến
công nghệ hiện đại, đặc biệt là những ứng dụng của trí tuệ nhân tạo. Sự tận tâm
của anh trong việc hỗ trợ kỹ thuật và trình bày nội dung là một đóng góp thiết
thực cho sinh hoạt chung của hội.
Trong đời sống văn
chương, người sáng tác tạo nên tác phẩm; người nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ
giá trị tác phẩm; còn những người làm công việc tổ chức, biên tập và phổ biến
văn hóa lại mở ra con đường để tác phẩm đến với công chúng. Mỗi công việc có một
vai trò riêng, nhưng tất cả đều cần thiết cho sự hình thành và phát triển của
một cộng đồng văn học nghệ thuật.
NƠI HỘI TỤ VÀ LAN
TỎA
NHỮNG GIÁ TRỊ VĂN
HỌC NGHỆ THUẬT
Chúng tôi mong muốn
trang web Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Tây Bắc Hoa Kỳ sẽ trở thành nơi hội
tụ những sáng tác và công trình văn học nghệ thuật của các văn thi hữu đang
sinh sống tại Bắc California nói riêng, cũng như của những người cầm bút trên
khắp Hoa Kỳ và các nơi khác trên thế giới.
Chúng tôi trân trọng
đón nhận sự cộng tác của quý nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ, họa sĩ, nhà nghiên cứu
và tất cả những người yêu mến văn chương nghệ thuật. Những sáng tác, bài nghiên
cứu, tùy bút, hồi ký, tác phẩm âm nhạc và những công trình có giá trị văn hóa
đều có thể góp phần làm phong phú thêm nội dung của trang web, tùy theo định
hướng và tiêu chí biên tập chung.
Mỗi tác phẩm được
gửi đến không chỉ là một sáng tạo riêng của tác giả, mà còn có thể là một mảnh
ghép trong bức tranh văn hóa chung của cộng đồng người Việt hải ngoại. Qua
những trang viết, chúng ta lưu giữ ký ức, chia sẻ kinh nghiệm sống, bày tỏ suy
tư về con người và thời đại, đồng thời trao truyền tiếng Việt cùng những giá
trị tinh thần cho các thế hệ tiếp nối.
Chúng tôi tin rằng,
với sự chung tay của các văn thi hữu, sự hỗ trợ của công nghệ và một tinh thần
cởi mở trong sáng tạo, trang web Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Tây Bắc Hoa Kỳ sẽ
từng bước phát triển thành một địa chỉ văn học nghệ thuật hữu ích, nơi tác phẩm
được trân trọng, tiếng nói sáng tạo được lắng nghe và những tâm hồn yêu văn
chương có thể tìm thấy nhau.
Bởi sau cùng, giá
trị của một trang web văn học không chỉ nằm ở số lượng bài viết hay vẻ đẹp của
giao diện, mà còn nằm ở những gì nó lưu giữ, những con người nó kết nối và
những giá trị tinh thần nó để lại cho mai sau.
Văn chương có thể được viết nên từ một
tâm hồn đơn độc, nhưng văn hóa chỉ thực sự lan tỏa khi những tâm hồn ấy tìm
được con đường đến với nhau.
Như một thói quen, tôi xin kết thúc bài
viết bằng một bài thơ gửi tặng trang web mới của Văn Bút Tây Bắc Hoa Kỳ.
NHỊP CẦU VĂN BÚT
Thân tặng trang web Văn Bút Việt Nam
Hải Ngoại Tây Bắc Hoa Kỳ
Trang văn mở cửa kho trời,
Nối bao tâm tưởng, gọi mời văn nhân.
Dẫu xa muôn dặm phong trần,
Văn thơ vẫn giữ tình thân quê nhà.
Bao nhiêu dòng chữ kết hoa,
Gửi hồn dân Việt vượt qua tháng ngày.
Công nghệ chắp cánh thơ bay,
Cho dòng văn hóa còn say lòng người.
Mai sau dẫu cuộc đổi dời,
Trang web còn giữ tình người, tiếng quê.
Văn Bút thắp sáng đường về,
Ngàn trang tâm huyết vọng về mai sau.
HÂN HOAN CHÚC MỪNG VÀ TRI ÂN BÀ NAVI PILLAY, CHỦ NHÂN GIẢI NOBEL HÒA BÌNH 2026! MỘT DIỀU ÍT AI BIẾT: BÀ ĐÃ NHIỀU LẦN LÊN TIẾNG BẢO VỆ QUYỀN TỰ DO NGÔN LUẬN TẠI VIỆT NAM, BỀN BỈ TRÊN HÀNG CHỤC NĂM NAY! RẤT NHIỀU CÂY VIẾT, ĐÃ ĐƯỢC TRẢ TỰ DO, NHỜ SỰ LÊN TIẾNG MẠNH MẼ CỦA BÀ!
-Hội Truyền Thông Người Việt Bắc Cali trân trọng chúc mừng Bà Navanethem “Navi” Pillay, người vừa được công bố trao Giải Nobel Hòa Bình 2026, một trong những giải thưởng danh dự nhất thế giới! Ghi nhận những cống hiến bền bỉ của Bà cho hòa bình và luật pháp quốc tế. Đối với những người Việt hằng quan tâm đến vận mệnh quê hương, nổi trôi theo vận nước! chúng tôi đặc biệt tri ân Bà, vì đã bền bỉ lên tiếng bảo vệ quyền tự do ngôn luận tại Việt Nam, trên hàng chục năm nay! Điều này thật quý báu! Ngày 25 tháng 9 năm 2012, trên cương vị Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, Bà công khai bày tỏ quan tâm sâu sa, trước những bản án tù nặng nề, dành cho các cây viết lương tâm: blogger Nguyễn Văn Hải — Điếu Cày, Tạ Phong Tần và Phan Thanh Hải,…đồng thời đặt vấn đề về quyền được xét xử công bằng và việc Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế, mà đã ký kết
về tự do biểu đạt.
Tiếng nói mạnh mẽ của Bà, là sự nâng đỡ quý báu dành cho những người dám cất lời công chính giữa vòng vây áp bức, gông cùm, tù tội và là lời nhắc nhở mạnh mẽ với nhà cầm quyền độc tài CSVN rằng, quyền lực không thể đứng trên công lý, nhân phẩm không thể bị tước đoạt vì một quan điểm khác biệt! Thật đáng kinh bỉ trong một xã hội văn minh, tôn trọng quyền con người!
Nhân dịp bà được vinh danh, nhận giải danh dự trước cả thế giới! chúng tôi kính mong Bà tiếp tục quan tâm, lên tiếng trước những hành vi chà đạp nhân quyền tàn bạo của nhà cầm quyền Cộng Sản Việt Nam, quá khứ và hiện nay. Bảo vệ những người công chính, đấu tranh ôn hòa và đồng hành với khát vọng tự do, dân chủ, công bình của hầu hết người dân Việt Nam.
Xin cảm tạ Bà đã lắng nghe những tiếng nói bị ngăn cấm, bịt miệng!
Kính chúc Bà sức khỏe và nghị lực để tiếp tục bảo vệ công lý, đem hy vọng đến những người còn sống, trong những chế độ bất công, độc tài! Mà CSVN, là một trong những quốc gia chà đạp nhân quyền, cấm tự do ngôn luận, nhất thế giới!
San Jose, ngày 11 tháng 10 năm 2026.
Nhà Báo LVH. Đại Diện Hội Truyền Thông Người Việt Bắc Cali.
HỘI TRUYỀN THÔNG NGƯỜI VIỆT BẮC CALIFORNIA: KHÁNG THƯ
LÊN ÁN TÌNH TRẠNG ĐÀN ÁP NHÂN QUYỀN CÓ HỆ THỐNG CHẶT CHẼ, TÀN BẠO TẠI VIỆT NAM
*Yêu cầu trả tự do cho tù nhân lương tâm, chấm dứt hình sự hóa tự do ngôn luận và bảo đảm trách nhiệm trước công luận quốc tế
San Jose, California, ngày 11 tháng 10 năm 2026
-Kính gửi: Bà Navanethem “Navi” Pillay, người được trao Giải Nobel Hòa bình năm 2026, nguyên Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc.
Đồng kính gửi: Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc; các cơ chế nhân quyền liên quan của Liên Hiệp Quốc; chính phủ và quốc hội các quốc gia dân chủ; các tổ chức bảo vệ nhân quyền và tự do báo chí quốc tế.
Kính thưa Bà,
Hội Truyền Thông Người Việt Bắc California, trân trọng chúc mừng Bà được trao Giải Nobel Hòa bình năm 2026, vì những đóng góp cho hòa bình và luật pháp quốc tế. Trong thời điểm công lý và phẩm giá con người được thế giới đặc biệt quan tâm, chúng tôi kính đề nghị Bà tiếp tục lên tiếng cho những người tại Việt Nam, đang bị tước đoạt tự do vì thực hiện các quyền căn bản bằng phương thức ôn hòa.
Chúng tôi gửi bản kháng thư này, để cực lực lên án chính sách đàn áp tự do ngôn luận, tự do báo chí và hoạt động dân sự độc lập của nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam, đồng thời đề nghị những hành động cụ thể nhằm bảo vệ nạn nhân và buộc những người có trách nhiệm phải giải trình.
Lập trường của chúng tôi dựa trên hồ sơ công khai, các bản án đã được ghi nhận và những báo cáo của các tổ chức quốc tế. Trách nhiệm mà kháng thư này, đặt ra thuộc về bộ máy cầm quyền, cùng những người ban hành, thực hiện và dung túng chính sách đàn áp.
I. NHỮNG BẰNG CHỨNG KHÔNG THỂ BỎ QUA
1. Đàn áp tiếp diễn ngay trong năm 2026
Trong thông cáo ngày 23 tháng 9 năm 2026, Human Rights Watch ghi nhận, Việt Nam giam giữ hơn 160 tù nhân chính trị; trong chín tháng đầu năm, các tòa án đã kết án ít nhất 28 nhà hoạt động, trong khi công an bắt thêm ít nhất 39 người, vì bị cáo buộc phê phán chính quyền hoặc liên hệ với các nhóm tôn giáo, chính trị không được nhà cầm quyền chấp nhận.
Những con số này cho thấy việc trừng phạt tiếng nói bất đồng, vẫn tiếp tục. Các cuộc đối thoại ngoại giao và những lời cam kết về nhân quyền, chưa tạo ra sự bảo vệ hữu hiệu cho người dân, thực hiện quyền tự do căn bản.
2. Tự do báo chí nằm trong nhóm cuối thế giới
Theo bảng xếp hạng tự do báo chí năm 2026 của Phóng Viên Không Biên Giới — RSF, Việt Nam đứng thứ 174, trên 180 quốc gia! và các vùng lãnh thổ. Đây là bằng chứng cụ thể về mức độ nghiêm trọng của tình trạng kiểm soát thông tin và hạn chế hoạt động báo chí.
Một nền báo chí bị buộc phục vụ quyền lực, sẽ khó thực hiện đầy đủ trách nhiệm giám sát quyền lực. Khi nhà báo độc lập, có thể bị truy tố vì công bố thông tin và phản biện ôn hòa, quyền được biết của toàn xã hội cũng bị xâm phạm.
3. Những bản án thể hiện cái giá của việc lên tiếng
•Trương Huy San, bút danh Huy Đức: bị tuyên án 30 tháng tù ngày 27 tháng 2 năm 2025 theo Điều 331 Bộ luật Hình sự. Ủy ban Bảo vệ Ký giả — CPJ — đã lên án việc kết án ông.
•Phạm Đoan Trang: bị kết án chín năm tù với cáo buộc “tuyên truyền chống Nhà nước”; RSF tiếp tục kêu gọi trả tự do cho bà.
•Nguyễn Lân Thắng: đang thụ án sáu năm tù; Cấn Thị Thêu và Trịnh Bá Tư: mỗi người bị kết án tám năm tù. Hồ sơ cập nhật tháng 9 năm 2026 của Human Rights Watch ghi nhận các trường hợp này trong chiến dịch đòi tự do cho tù nhân chính trị Việt Nam.
•Trịnh Bá Phương: theo Báo cáo Thế giới 2026 của Human Rights Watch, tháng 9 năm 2025 ông bị tuyên thêm 11 năm tù khi đang thụ án 10 năm.
Những người bị giam giữ có tên tuổi, gia đình và cuộc đời cụ thể. Mỗi bản án vì thực hiện quyền căn bản, còn gửi một lời đe dọa đến những người khác: lên tiếng có thể phải trả giá bằng nhiều năm tù.
II. NGHĨA VỤ NHÂN QUYỀN KHÔNG THỂ BỊ VÔ HIỆU HÓA BẰNG LUẬT TRONG NƯỚC
Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị — ICCPR — bảo vệ quyền tự do ngôn luận tại Điều 19, quyền không bị bắt giữ tùy tiện tại Điều 9 và quyền được xét xử công bằng tại Điều 14. Điều 7 nghiêm cấm tra tấn và đối xử tàn ác, vô nhân đạo hoặc hạ nhục.
Công ước cho phép một số giới hạn đối với tự do biểu đạt, nhưng giới hạn phải được quy định bằng luật, phục vụ mục đích chính đáng và đáp ứng yêu cầu cần thiết. Việc viện dẫn “an ninh quốc gia” không tự động làm cho mọi biện pháp trừng phạt trở nên hợp pháp.
Phê phán chính quyền không đương nhiên là đe dọa an ninh quốc gia. Bảo vệ quyền lợi người dân, không đương nhiên là chống phá Nhà nước. Công bố thông tin bất lợi cho người cầm quyền, không đương nhiên là một tội phạm.
Chúng tôi đặc biệt phản đối việc sử dụng Điều 117 và Điều 331, để trừng phạt biểu đạt ôn hòa. Báo cáo chuyên đề tháng 4 năm 2025 của Human Rights Watch ghi nhận, ít nhất 124 người bị kết án theo Điều 331 trong giai đoạn từ năm 2018 đến tháng 2 năm 2025.
Từ những bằng chứng đó, chúng tôi nhận định việc đàn áp mang tính hệ thống: các quy định hình sự được sử dụng lặp đi lặp lại, để thu hẹp quyền phản biện và bảo vệ sự độc quyền chính trị.
Một bản án được ban hành theo luật trong nước, vẫn phải được xem xét về tính phù hợp với nghĩa vụ nhân quyền quốc tế. Quyền lực không thể tự tạo ra công lý, bằng cách hình sự hóa lời phê phán mình.
III. YÊU CẦU ĐỐI VỚI NHÀ CẦM QUYỀN CS VIỆT NAM
Hội Truyền Thông Người Việt Bắc California yêu cầu:
1. Trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho tất cả những người bị giam giữ, chỉ vì thực hiện ôn hòa quyền tự do ngôn luận, báo chí, tôn giáo, hội họp và lập hội; trong đó có Phạm Đoan Trang, Trương Huy San, Nguyễn Lân Thắng, Cấn Thị Thêu, Trịnh Bá Tư và Trịnh Bá Phương.
2. Chấm dứt truy tố biểu đạt ôn hòa; bãi bỏ Điều 331 và sửa đổi hoặc bãi bỏ những quy định tại Điều 117, cùng các điều luật khác, được sử dụng trái với chuẩn mực nhân quyền quốc tế.
3. Bảo đảm an toàn và quyền của người bị giam giữ: tiếp cận luật sư, chăm sóc y tế thích đáng, liên lạc với gia đình và quyền khiếu nại; nghiêm cấm tra tấn, ép cung, đe dọa và trả đũa.
4. Điều tra độc lập mọi cáo buộc tra tấn, hành hung và tử vong đáng ngờ trong nơi giam giữ; công bố kết quả, truy cứu trách nhiệm cá nhân và bảo vệ người làm chứng.
5. Chấm dứt sách nhiễu thân nhân và người hỗ trợ các nhà hoạt động; bảo đảm người đã ra tù, được thực hiện quyền công dân và sinh sống an toàn.
6. Cho phép các cơ chế nhân quyền quốc tế liên quan, tiếp cận thực chất, bao gồm khả năng trao đổi riêng tư với nạn nhân và thân nhân, không kèm đe dọa hoặc trả đũa.
IV. KÍNH ĐỀ NGHỊ BÀ NAVI PILLAY VÀ CỘNG ĐỒNG QUỐC TẾ HÀNH ĐỘNG
Chúng tôi kính đề nghị Bà sử dụng tiếng nói và uy tín quốc tế để:
•Công khai kêu gọi trả tự do, cho những người bị giam giữ, vì biểu đạt và hoạt động ôn hòa.
•Đưa tình trạng nhân quyền Việt Nam, đến sự chú ý của các cơ chế Liên Hiệp Quốc có thẩm quyền.
•Vận động bảo vệ khẩn cấp những tù nhân, có sức khỏe suy yếu hoặc có nguy cơ bị ngược đãi.
Chúng tôi đồng thời kêu gọi Hoa Kỳ, Liên Âu, Canada, Úc, Nhật Bản và các đối tác của Việt Nam, đặt ra những yêu cầu nhân quyền cụ thể, có thời hạn và có thể kiểm chứng trong quan hệ ngoại giao, thương mại và an ninh.
Việc đánh giá tiến bộ phải dựa vào kết quả: người bị giam giữ được tự do, điều luật đàn áp được sửa đổi, luật sư được tiếp cận thân chủ và người dân được lên tiếng an toàn.
Chúng tôi đề nghị xem xét các biện pháp chế tài cá nhân, theo pháp luật hiện hành, khi có bằng chứng đáng tin cậy, về trách nhiệm trong những vi phạm nghiêm trọng.
Quan hệ hợp tác phải đi cùng trách nhiệm. Những lời hứa không được thực hiện, cần dẫn đến yêu cầu giải trình, thay vì một vòng đối thoại không có kết quả.
V. LỜI TUYÊN BỐ CỦA HỘI
Hội Truyền Thông Người Việt Bắc California, cam kết tiếp tục thu thập và phổ biến thông tin có kiểm chứng; bảo vệ tiếng nói của nạn nhân; vận động ôn hòa và đồng hành với những người đấu tranh cho tự do, dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam.
Chúng tôi khẳng định:
Tự do ngôn luận là quyền căn bản của con người, không phải đặc ân do nhà cầm quyền ban phát.
Nhà tù không thể thay thế lý lẽ. Kiểm duyệt không thể thay thế sự thật. Quyền lực không thể đứng trên phẩm giá con người.
Kính mong Bà Navi Pillay và cộng đồng quốc tế tiếp tục lên tiếng, để những người đang bị giam giữ vì lương tâm công chính, không bị bỏ quên sau song sắt, gông cùm và để các cam kết nhân quyền đối với người dân Việt Nam được thực hiện bằng hành động cụ thể.
Trân trọng,
THAY MẶT HỘI TRUYỀN THÔNG NGƯỜI VIỆT BẮC CALIFORNIA
